Ben je Moslima? Dan heb je tijdens de Islamitische maand ramadan de plicht om te vasten. Dit betekent dat je als het licht is niks eet of drinkt, ook geen water. Wanneer het donker is, eet en drink je wel. Als je borstvoeding geeft, vraag je je misschien af of het vasten je melkproductie of de gezondheid van jezelf of je kind beïnvloedt.
Verschillende onderzoeksresultaten
Er zijn verschillende wetenschappelijke onderzoeken gedaan naar de effecten van vasten op de samenstelling van moedermelk. Deze onderzoeken maken ons een aantal zaken duidelijk.
Zo tonen twee onderzoeken aan dat vasten tijdens de ramadan geen effect heeft op de totale hoeveelheid vet, melksuiker en eiwitten in de moedermelk [1,2]. Een ander onderzoek laat zien dat de hoeveelheid melksuiker en kalium in de moedermelk kan veranderen [3]. En we zien ook dat het vasten de concentratie van zink, magnesium en kalium kan verlagen [1,3] en dat het sommige typen vet [2] in de melk beïnvloedt.
Deze veranderingen in de samenstelling van je melk wijzen er op dat het vasten je melkproductie kan verstoren [3]. Het is echter onbekend of de veranderingen in de samenstelling van je melk de gezondheid van je kindje zullen beïnvloeden. Een aantal van de vrouwen die tijdens de ramadan vast, merkt dat hun melkproductie achteruit gaat. Daarom moeten ze dan kunstvoeding er bijgeven, ook al is hun kindje nog jonger dan zes maanden [4].
Invloed van het vasten op de gezondheid van je kind
Omdat het niet duidelijk is of het vasten schadelijk is voor de gezondheid van jezelf of je kind, overweeg je mogelijk om de borstvoeding voor of tijdens de ramadan af te bouwen. In de Koran wordt echter duidelijk aangeraden je kindje ten minste tot de leeftijd van twee jaar zelf te blijven voeden. De Wereldgezondheidsorganisatie [WHO] ondersteunt dit advies. Ook al verandert de samenstelling van je melk mogelijk als je vast tijdens de ramadan, toch bevat jouw melk altijd belangrijke antistoffen die niet in kunstvoeding of andere voedingsmiddelen voorkomen. Deze antistoffen zijn heel belangrijk voor de ontwikkeling van je kind [5]. Dus: ook als je tijdens de ramadan vast, blijft moedermelk, ook in 'westerse landen' zoals Nederland en Vlaanderen, de beste melk om je kindje te voeden.
Kies voeding van hoge kwaliteit
Veel vrouwen eten tijdens de ramadan geen volwaardige voeding. Bovendien drinken ze veel thee, waardoor de opname van onder ander ijzer wordt geremd [1]. Er zijn ook aanwijzigen dat borstvoedende vrouwen die vasten, sneller uitdrogingsverschijnselen krijgen dan vrouwen die ook vasten maar geen borstvoeding geven [3]. Als je besluit om te vasten is het daarom heel belangrijk om 's nachts voldoende en gevarieerd te eten en te drinken. Eet niet alleen zoete hapjes maar ook fruit, groente en vlees. En drink, naast thee, ook andere dranken zoals water en vruchten- of groentesap.
Soms hoef je niet te vasten
Onder sommige omstandigheden mag je niet of hoef je niet te vasten. Bijvoorbeeld wanneer je op reis, ziek of heel oud bent. Wanneer je menstrueert of bloed verliest na een bevalling, mag je niet vasten. Je hoeft ook niet te vasten als je door het vasten jezelf of iemand anders zou kunnen beschadigen.
Omdat het is nog onbekend is of een borstvoedende moeder door het vasten haar kind schade toe kan brengen, vinden sommige Islamitische geleerden dat je niet hoort te vasten als je borstvoeding geeft. Anderen daarentegen vinden dat, ook al geef je borstvoeding, je toch moet vasten. Het lijkt dus verstandig dat je, samen met je arts én iemand die veel van de Islam afweet, de beslissing neemt of je tijdens de ramadan al dan niet gaat vasten. Als je besluit om niet te vasten, kan je gevraagd/opgedragen worden om het vasten later in te halen of om het niet-vasten op een andere manier te compenseren.
Nuttige tips borstvoedende mama's die vasten in de ramadan
- Laat je kindje zo veel mogelijk aan de borst drinken als het donker is en wanneer jij zelf dus ook mag drinken. Het kan zijn dat hij dan overdag minder vaak aan de borst wil drinken.
- Als je kindje ouder is dan zes maanden en ook vaste voeding krijgt, kan je dit overdag aanbieden.
- Je kunt eventueel 's nachts wat extra moedermelk kolven en dit overdag aan je kindje geven.
- Luister naar je eigen lichaam en kijk goed naar je eigen kindje. Als je denkt dat het vasten slecht is voor je eigen gezondheid of dat van je kindje, bespreek dit met je eigen arts en/of iemand die veel van de Islam afweet.
Literatuur
- [1] Rakicioglu N, Samur G, Topcu A, Topcu AA. The effect of Ramadan on maternal nutrition and composition of breast milk. Pediatr Int. 2006; 48: 278 – 83.
- [2] Bener A, Galadari S, Gillett M, Osman N, Al-Taneiji H, Al-Kuwaiti MHH, Al-Sabosy MA. Fasting during the holy month of Ramadan does not change the composition of breast milk. Nutrition Research 2001; 21: 859 – 864.
- [3] Prentice AM, Lamb WH, Prentice A, Coward WA.
The effect of water abstention on milk synthesis in lactating women Clinical Science 1984; 66: 291 – 298.
- [4] Ertem IO, Kaynak G, Kaynak C, Ulukol B, Gulnar SB. Attitudes and practices of breastfeeding mothers regarding fasting in Ramadan. Child Care Health Dev. 2001; 27: 545 – 54.
- [5] Hanson LA. Immunobiology of human milk. How Breastfeeding Protects Babies. 2004 Pharmasoft Publishing: Amarillo, TX.
-
Religious fasting and breastfeeding
Bronvermelding
- 'Borstvoeding tijdens de ramadan' en verschillende interviews en ervaringsverhalen zijn te vinden in Borstvoeding Natuurlijk van de
VBN nummer 2007-3
-
Borstvoeding en ramadan op de site van de VBN
Inmiddels geef ik al meer dan een jaar borstvoeding. Wie had dat gedacht? Ik begon er aan, niet gehinderd door enige kennis en had vervolgens in de eerste zes weken drie keer een borstontsteking te pakken... Ik produceerde zo veel melk dat ik waarschijnlijk een vijfling had kunnen voeden. Maar mijn dochtertje Emma snapte het aanhappen nog niet zo en raakte suf doordat ze voornamelijk voormelk binnenkreeg. 
Heus.
