Columns
Kort na zes uur fiets ik onze wijk binnen. Snel naar mijn meisjes toe. 'Mama, mama', klinkt het in koor, als ik mijn fiets neerzet. Mare, onze jongste, trekt al ongeduldig aan mijn jas als ik mijn voet over de drempel zet. 'Sjas, uit', klinkt het. Vervolgens probeert ze mijn schoenen uit te trekken en wijst ze naar de bank. Nog geen tien seconden na binnenkomst ligt er een intens tevreden dreumesje aan mijn borst te drinken.
In mijn jonge jaren werd ik er mee om de oren geslagen. Ik deed, in de ogen van mijn opvoeders, regelmatig van alles en nog wat fout. Ik werd dus gestraft en soms moest ik ook biechten, boete doen en openlijk mijn schuld belijden. Deed ik dat niet, dan kwam ik vast en zeker in de hel of anders wel in het vagevuur; wat dan natuurlijk óók mijn eigen schuld was. Begrijpen deed ik het niet.
Ik voel me belabberd, mijn borst doet heel veel pijn en ik heb hoge koorts. Al een paar dagen lag ik met buikgriep op bed en net nu ik me wat beter begon te voelen, krijg ik een borstontsteking. Het is al de vijfde keer in mijn borstvoedingscarrière dat ik een borstontsteking te pakken heb en ik denk dus te weten wat ik moet doen. Toch zoek ik voor de zekerheid de lijst met adviezen erbij. Al snel ben ik de draad kwijt en dat komt niet alleen door de hoge koorts...
'Dertig jaar geleden wilde ik mijn dochter graag de borst geven. Mijn huisarts zei toen dat ik geen type voor borstvoeding was. Ik geloofde hem en daarom heb ik geen borstvoeding gegeven.'
Het lijkt zomaar een opmerking van een oma in spé. Maar ik zie veel moeders van dertig jaar geleden die mij vertellen hoe het toen ging met de begeleiding van borstvoeding. Veel van hen hebben in mijn ogen rare adviezen met betrekking tot borstvoeding gekregen. Nu ze zien hoe hun dochters worden begeleid, komen de verhalen boven.
Het schijnt echt iets van de nieuwe generatie te zijn. Kinderen die MSN-en, SMS-en, TV-kijken en huiswerk maken tegelijk. En, oh ja, ook nog muziek luisteren en gamen tussendoor. Multitasking wordt het genoemd. Het lijkt erop dat de mens aan het evolueren is naar Homo Zappiens.
Ik heb wat afgetobd over het aantal keren dat ik mijn zoontje de borst geef. Het aantal voedingen lijkt met zijn leeftijd op te lopen. Voor heel veel moeders, net begonnen of niet, is het aantal keer dat ze voeden een bron van onzekerheid. Richtlijnen over aantal malen kunstvoeding per etmaal en termen als 'de laatste voeding' of 'de ochtendvoeding' maken het er niet duidelijker op.
Hebben jullie dat nu ook? Het idee dat alle kinderen in je omgeving doorslapen, behalve die van jou. Laatst nog zei een collega mij: "Onze kleine slaapt sinds hij zes weken is, al helemaal door." Of een kennis, die doodleuk vertelde dat hun dochter van een paar maanden om zeven op bed ligt en dan pas weer om zeven wakker wordt. Op zulke momenten kan ik een grote grmpff amper onderdrukken. Onze jongste dochter van bijna twee jaar slaapt nog helemaal niet door.
Deze week krijg ik het niet voor elkaar een column te schrijven van het soort zoals jullie die gewend zijn. Ik heb even geen kritische noot die gekraakt moet, geen zin om vervelende deskundigen van repliek te dienen, geen nare ervaringen om een les uit te leren. En ook geen wijze woorden.
Mijn broer en zijn vrouw krijgen een baby. Het is hun eerste. Ik ben heel blij voor ze en ook heel nieuwsgierig. Wordt het een jongen of een meisje, wat voor karakter zal de baby hebben, hoe zal mijn broer zijn als vader, hoe zullen ze hun kindje opvoeden?
Vanmorgen heb ik een eend gemaakt.
Ik moest wachten op een twee dagen oude baby die duidelijk liet merken dat hij graag wilde drinken. Hij had al een half uur gedronken. Zijn moeder dacht dat dat wel genoeg zou zijn. Toen ik had uitgelegd dat er geen maximum tijd bestaat om te drinken voor baby’s, legde ze hem weer aan. Eigenlijk wilde ik bij de moeder even de baarmoederstand controleren, maar ik kon de baby moeilijk laten wachten. Ondertussen heb ik zelf een lekker kopje koffie gedronken. De baby dronk maar door en zijn broer speelde met klei. Zodoende heb ik een hele mooie eend gemaakt van klei, een gele.
Ik ben een groot voorstander van voeden in het openbaar. Nou ja, voorstander?
Ik vind het niet meer dan normaal dat mijn kind wat kan eten als hij trek heeft, ook al ben ik toevallig op school, in de bibliotheek of in de speeltuin. Niet iedereen kan dit echter waarderen.
Daar is hij dan. Voor het eerst hoor ik het stemmetje van mijn zoontje, op het moment dat hij uit mijn buik wordt getild. Ik lig op de operatiekamer van het ziekenhuis. Met een geplande keizersnede ben ik net bevallen van mijn eerste kind. Iemand vertelt me dat mijn zoontje wordt onderzocht door de kinderarts.
Kort daarna toont mijn man mijn kindje. En direct daarna zijn ze weg. Ik weet niet waarheen. Ik moet wachten.
Borstvoeding geven is een genot. Dat kleine zachte lichaampje tegen je aan. Die oogjes die je aan kijken. Dat mollige handje op je borst. Pure liefde. Pure warmte. Pure tederheid. Maar toch, voor mij is het niet altijd rozengeur en maneschijn. Soms zijn er momenten dat ik het er helemaal mee heb gehad.
Meer bijdragen in Columns
Groene baby's door Jacco Steen-Sennema
Oproep... doe wat en stel een daad! door Stefan Kleintjes
Aanpassen in de VS door Eva Witsel
Diepvriesmelk door Esther Bakker
IJzerdraadmoeder door Elsa de Vries
Mijn borsten voor een K3 jurk door Tessa Rasman
Ook een oxytocineshotje? door Stefan Kleintjes
Kerstmis door Esther Bakker
Ik maak melk door Eva Witsel
Kunst door Karine Hoenderdos
Surrogaat door Gastcolumnisten
Struisvogelpolitiek door Jacco Steen-Sennema
Meer dan alleen voeding door Esther Bakker
Midden in de nacht door Elsa de Vries
Schaamte door Redactie
Buggykinderen door Tessa Rasman
Wij timmeren aan de weg door Stefan Kleintjes
Schuldgevoel door Eva Witsel
Gesprek op maat door Jacco Steen-Sennema
Pasgeboren: niet storen door Esther Bakker
Ankertjes door Jip van Eijk
Voed jezelf door Karine Hoenderdos
Woede door Elsa de Vries
Flextoetoes in Mexico door Tessa Rasman
Twee september door Stefan Kleintjes
En jij? door Stefan Kleintjes
Nachtvoedingsgeluk door Eva Witsel
Machteloos door Jacco Steen-Sennema
Langvoeden: lust of last? door Esther Bakker
Mijn kangoeroebaby door Jip van Eijk
Slaap(middel) door Tessa Rasman
Dwaling door Elsa de Vries
Ouders van Nu of Nooit meer door Stefan Kleintjes
Openbaar voeden voor gevorderden door Eva Witsel
Ga toch voeden! door Jacco Steen-Sennema
Papapower door Esther Bakker
Ongewone melk door Jip van Eijk
Integratie door borstvoeding door Tessa Rasman
Net als in de film, ik wil het... door Stefan Kleintjes
Onzichtbaar door Gastcolumnisten
Autonomie en verbondenheid door Jacco Steen-Sennema
Overgehaald tot borstvoeding? door Esther Bakker
Leuke kindjes door Jip van Eijk
Lactatieparagraaf in de zorgverzekering door Tessa Rasman
Eigen type en eigen tempo door Stefan Kleintjes
De fabriek 'mens' door Jacco Steen-Sennema
Wonderlijk door Esther Bakker
Mamafuus door Tessa Rasman
Gemiste kansen door Stefan Kleintjes
Liefdesdaad door Hester Vosmeer
Een mooi potje door Jacco Steen-Sennema
Het kunstvoedingspromotieteam door Esther Bakker
Poep in de luier door Stefan Kleintjes
Borstweigeren door Hester Vosmeer
Het gevaar van de glimlach door Pauline Kranendonk
Integratie door Redactie
De harde werkelijkheid door Jacco Steen-Sennema
Tongriempje door Hester Vosmeer
Onzekerheid door Hester Vosmeer
Vraag hulp! door Hester Vosmeer
Voedsel voor de ziel door Hester Vosmeer
Abnormaal door Hester Vosmeer
Huis-, tuin- en keukenactivisme door Hester Vosmeer
Oergevoelens door Hester Vosmeer
Kolfgedoe door Hester Vosmeer
Het misverstand borsten door Hester Vosmeer
Fijn, zo'n certificaat! door Chantal van den Bossche
De draagdoek door Josefien Debrug
Tranen door Josefien Debrug
Theepot, neus en borstvoeling door Josefien Debrug
Twijfels en een trauma [1] door Josefien Debrug
Twijfels en een trauma [2] door Josefien Debrug
Bijkomen door Josefien Debrug
Ontwaken door Josefien Debrug
Geradbraakt? door Josefien Debrug
Gebroken nachten door Josefien Debrug
Borsten in het bad door Josefien Debrug
Borstvoedende vrouwen komen van Mars? door Pauline Kranendonk
Ja en amen? door Pauline Kranendonk
Borstvoeding: een positieve trend! door Pauline Kranendonk
Cognitieve dissonantie door Pauline Kranendonk
Vijftig jaar… door Pauline Kranendonk
Borstvoeding: hoezo natuurlijk?! door Pauline Kranendonk
Een kijkje in de keuken door Pauline Kranendonk
De weg naar de hel... door Pauline Kranendonk
Aan de zijlijn door Pauline Kranendonk
Keuzevrijheid: een wassen neus? door Pauline Kranendonk
Het 'Opduin-effect' door Pauline Kranendonk
Noodkreet vanuit Pakistan door Maaike Arts
Verontreinigd! door Maaike Arts
's Lands wijs, 's lands eer? door Maaike Arts
Niet genoeg melk door Maaike Arts
Entero… wie? door Maaike Arts
Kolven, kolfde, gekolfd door Maaike Arts
Een romantisch plaatje door Maaike Arts
De schoonmaakster door Maaike Arts
Zorg voor borstvoeding door Maaike Arts
Mijn bovengemiddelde borstbaby door Chantal van den Bossche
Met een golftas naar het werk door Chantal van den Bossche
Een goede kraamweek is het halve werk door Chantal van den Bossche
Vooruitgang en (on)macht door Gastcolumnisten
Een roze natte droom op het invalidentoilet door Karine Hoenderdos
Lang voeden door Gastcolumnisten
Dinte ne bosj door Gastcolumnisten
Hoe borstvoeding mijn leven veranderde... door Chantal van den Bossche
Smeerleverworst, borstvoeding en kunstvoeding door Stefan Kleintjes
Borstvoeding in dierenland door Stefan Kleintjes
Drie borstvoedingtoppers door Stefan Kleintjes
Borstvoeding in Frankrijk door Stefan Kleintjes
Borstvoedingpuntcom op vakantie door Stefan Kleintjes
Ook bij 45 graden normaal door Stefan Kleintjes
Driehonderdvierenzeventig door Stefan Kleintjes
Op naar de schoonfamilie door Stefan Kleintjes
Borstvoeding, zó gewoon! door Stefan Kleintjes
Poedermelkdonaties, in één woord: rampzalig! door Stefan Kleintjes
Toppie door Stefan Kleintjes
Borstvoedingsmotivatie en kunst door Stefan Kleintjes
Koe hoort bij... flesje door Tessa Rasman
Borstvoeding: een moment van rust door Esther Bakker
Ooit een normaal mens ontmoet? door Stefan Kleintjes
En wauw, nu snap je eindelijk het nut van de bh! door Karine Hoenderdos
Luisteren! door Pauline Kranendonk
Lammerij in de kudde door Jacco Steen-Sennema
De mama's en de papa's door Chantal van den Bossche
Geven en nemen door Hester Vosmeer
Onzichtbaar door Hester Vosmeer
Buurmelk door Jacco Steen-Sennema
Een voorzichtig 'afscheid' door Chantal van den Bossche
Alles op z'n tijd door Jacco Steen-Sennema
Powered by mom's milk door Hester Vosmeer
Baas over eigen borst? door Tessa Rasman
Petra door Jacco Steen-Sennema
De grote uitscheiding door Jacco Steen-Sennema
Het certificaat, doel of middel? door Jacco Steen-Sennema
Flesje bij? door Tessa Rasman
Hoe de melk gemaakt wordt door Stefan Kleintjes
Magneten door Hester Vosmeer
Basiskamp voor jonge wereldverkenners door Hester Vosmeer
Slaaptraining voor apen? door Tessa Rasman
Ons Pien [en de man aan de zijlijn] door Stefan Kleintjes
De zesmaandengrens door Pauline Kranendonk
Logeren door Esther Bakker
Een 'huilbaby' aan de borst door Esther Bakker
Smile! door Stefan Kleintjes
Onzekerheid [2] door Hester Vosmeer
Taboes door Pauline Kranendonk
Ode aan mijn moeder door Pauline Kranendonk
Partij voor de baby's door Jacco Steen-Sennema
Kolven naast Ayaan door Chantal van den Bossche
Moedermelkstress door Chantal van den Bossche
Kiezen voor hoe het loopt door Hester Vosmeer
Verhuisstress door Stefan Kleintjes
Au, mijn tepels door Tessa Rasman
Dagelijks leven door Hester Vosmeer
Tongzoenen door Stefan Kleintjes
Mama als levende fopspeen door Tessa Rasman
Humor! door Pauline Kranendonk
De emotie van borstvoeding door Pauline Kranendonk
Mijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.
