Het doel van borstcompressie is de melkstroom op gang te houden als de baby niet langer uit zichzelf drinkt (open-pauze-sluit-manier van drinken). Het is dus bedoeld om hem drinkende te houden. Borstcompressie stimuleert de toeschietreflex [TSR] en wekt vaak ook een natuurlijke toeschietreflex op.
Wanneer kan borstcompressie nuttig zijn
- Slecht aankomen van de baby;
- Krampjes van de baby;
- Zeer frequente en/of langdurige voedingen;
- Pijnlijke tepels van de moeder;
- Terugkerende verstopte melkkanaaltjes en/of borstontstekingen;
- Het aanmoedigen van de baby te blijven drinken en niet alleen maar oppervlakkig te sabbelen als hij steeds aan de borst in slaap valt.
Als alles prima gaat, is borstcompressie niet nodig. Als alles goed gaat, dan kan de moeder de baby aan één borst laten drinken totdat hij 'klaar' is, en als de baby meer wil, de andere borst aanbieden. Hoe weet je dat de baby klaar is? Als hij niet meer uit de borst drinkt (wijd open mond - dan pauze - dan sluiten van de mond).
Borstcompressie werkt vooral de eerste dagen goed om de baby te helpen meer colostrum te krijgen. Baby's hebben niet veel colostrum nodig, maar ze hebben wel wat colostrum nodig. Goed aanleggen en het toepassen van borstcompressie helpt ze colostrum te krijgen.
Handig om te weten
Een baby die goed aangelegd is, kan de melk makkelijker uit de borst halen dan de baby die niet goed is aangelegd. Een baby die niet goed is aangelegd, kan de melk alleen drinken als de melk snel stroomt. Bij veel moeders en baby's gaat de borstvoeding prima, ondanks het feit dat de baby niet goed is aangelegd, omdat de meeste vrouwen een overvloed aan melk hebben.
In de eerste drie tot zes weken hebben baby's de neiging om aan de borst in slaap te vallen als de melkstroom langzaam is, ook als ze nog niet genoeg hebben gehad. Na deze leeftijd kunnen ze de borst gaan loslaten als de melk langzamer begint te stromen. Sommige baby's draaien echter al veel jonger van de borst weg, soms zelfs al in de eerste dagen.
Jammer genoeg zijn veel baby's niet goed aangelegd. Als de hoeveelheid melk van de moeder overvloedig is, komt de baby vaak wel goed aan, maar heeft de moeder een prijs te betalen: zere tepels, een baby met darmkrampjes, een baby die constant aan de borst ligt (maar slechts een klein deel van de tijd drinkt).
Borstcompressie verlengt de melkstroom als de baby niet meer echt aan de borst aan het drinken is en heeft als resultaat dat de baby:
- Meer melk krijgt;
- Meer melk krijgt met een hoger vetgehalte.
Borstcompressie : hoe doe je dat?
- Houd de baby met één arm vast.
- Pak de borst met de vrije hand, de duim aan de ene kant van de borst (de duim aan de bovenkant van de borst is het makkelijkst), de andere vingers aan de tegenoverliggende kant. Zorg ervoor dat zowel duim als vingers tamelijk ver van de tepelhof vandaan zijn.
- Let goed op het drinken van de baby, alhoewel je niet dwangmatig iedere zuigbeweging hoeft te volgen. De baby krijgt flinke hoeveelheden melk wanneer hij zuigt op de volgende manier: open-pauze-sluit.
- Als de baby gaat 'sabbelen' of niet langer zuigt op een open-pauze-sluit-manier, druk dan de borst zachtjes samen (= borstcompressie), maar beweeg niet met je vingers richting de baby. Het mag geen pijn doen en zorg ervoor dat je de vorm van de tepelhof (het gedeelte van de borst bij de mond van de baby) niet verandert. Door het samendrukken van de borst zou de baby het zuigen op de open-pauze-sluit manier moeten vervolgen. Gebruik compressie terwijl de baby sabbelt maar niet drinkt!
- Hou de druk vast totdat de baby ook mét compressie niet meer drinkt. Laat dan de druk los. Vaak zal de baby als de druk opgeheven wordt, meteen stoppen met zuigen, maar zal hij kort daarna als de melk weer begint te stromen opnieuw beginnen. Als de baby niet stopt met zuigen als de druk opgeheven wordt, wacht dan een tijdje voordat je opnieuw de borst zachtjes indrukt.
- De reden voor het opheffen van de druk is om je hand wat rust te geven en om de melk de gelegenheid te geven weer opnieuw te gaan stromen. De baby zal (als hij na het opheffen van de druk stopt met zuigen) als hij weer melk proeft opnieuw beginnen te zuigen.
- Als de baby weer begint te zuigen, zal hij drinken (open-pauze-sluit). Doet hij dit niet, begin dan weer met borstcompressie zoals hierboven staat beschreven.
- Ga hiermee aan de eerste borst door totdat de baby zelfs met compressie niet meer drinkt. Je zou de baby de gelegenheid moeten geven om nog wat langer aan de borst te blijven, omdat er soms nog een toeschietreflex kan komen en de baby uit zichzelf begint te drinken. Als de baby niet opnieuw begint te drinken, biedt hem dan de mogelijkheid om de borst los te laten of haal hem van de borst.
- Als de baby nog meer wil, bied dan de andere borst aan en herhaal het proces.
- Als je dat wilt, behalve je pijnlijke tepels hebt, kun je dit wisselen van borst verscheidene malen herhalen.
- Blijf proberen het aanleggen en de zuigtechniek te verbeteren.
- Denk er aan de borst alleen in te drukken als de baby niet actief drinkt.
De ervaring in onze borstvoedingskliniek is dat bovenstaande het beste werkt, maar als je een manier vindt om je baby aan het drinken te houden met een open-pauze-sluit-beweging die beter werkt, gebruik dan de manier die het beste werkt voor jou en je baby. Zolang het geen pijn doet, en zolang de baby drinkt met een open-pauze-sluit-beweging, werkt borstcompressie in ieder geval ook.
Je hoeft dit niet altijd te blijven doen. Zo gauw de borstvoeding beter gaat, kun je alles weer op zijn natuurlijke beloop laten.
Heb je nog vragen?
Artikelgegevens
- Artikel (handout #15) Breast Compression. Herzien in januari 2005
- Vertaald door Anne-Marie van den Bosch
- Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt
Mijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.
