Soms komen baby's die het de eerste maanden heel goed deden op exclusieve borstvoeding, na twee tot vier maanden niet meer zo goed aan. Dit kan normaal zijn, omdat borstgevoede baby's niet volgens de zelfde groeicurves groeien als baby's die kunstvoeding krijgen, waardoor het kan lijken dat ze te langzaam groeien, terwijl het eigenlijk de kunstgevoede baby is die te snel groeit. Borstvoeding is de normale, natuurlijke, fysiologische manier om zuigelingen en kleine baby's te voeden. Het gebruik van de kunstgevoede baby als het normale model is irrationeel en leidt ertoe dat we vergissingen maken bij het adviseren van moeders op het gebied van voeding en groei.
In sommige gevallen kan een ziekte van de baby een lager dan verwachte gewichttoename veroorzaken. Bijvoeden met kunstvoeding geneest de ziekte niet, en ontneemt de baby mogelijk de positieve effecten van exclusieve borstvoeding. Je kunt zien wanneer een baby melk binnenkrijgt en wanneer niet (zie onder). Als hij de melk niet goed binnenkrijgt, is het onwaarschijnlijk dat de baby ziek is en waarschijnlijker dat de melkproductie van de moeder laag is. De meest voorkomende oorzaak van ongebruikelijk trage gewichtstoename na de eerste paar weken of maanden is dat de melkproductie van de moeder verminderd is.
Waarom zou je melkproductie afnemen?
- Je bent aan de anti-conceptiepil begonnen. Als je bent begonnen, stop dan met de pil. Er zijn andere manieren om een zwangerschap te voorkomen dan hormonen.
- Je bent zwanger.
- Je hebt geprobeerd wat meer tijd tussen de voedingen te krijgen, of de baby te 'trainen' om door te slapen. Als dit het geval is, voed de baby dan wanneer hij honger heeft of op z'n hand sabbelt.
- Je gebruikt vaker dan 'af en toe' een fles. Zelfs als de melkproductie goed op gang is, zorgen regelmatige flesjes dat de baby slecht hapt omdat hij een snelle stroom verwacht, zelfs als je de baby alleen maar moedermelk geeft in het flesje. Als de stroom afneemt, kan de baby van de borst afgaan, waardoor de tijd aan de borst nog korter wordt en de hoeveelheid moedermelk nog meer afneemt.
- In sommige gevallen kan een emotionele 'schok' de melkhoeveelheid doen afnemen.
- Soms kan een ziekte, vooral wanneer er koorts bij gepaard gaat, de melkproductie doen afnemen. Zo ook een borstonsteking. Gelukkig vermindert een ziekte van de moeder de melkproductie mééstal niet.
- Je doet teveel. Je hoeft geen supermoeder te zijn. Laat het huishouden op z'n beloop. Slaap als je baby slaapt. Laat de baby drinken terwijl jij slaapt.
- Van sommige medicijnen kan de melkproductie verminderen – sommige antihistamines (bijvoorbeeld Semprex®), pseudephidrine (bijvoorbeeld Sudafed). Zie noot.
- Je voedt per voeding maar aan één kant, zodat de baby de vette 'achtermelk' krijgt. Denk eraan, wanneer de baby niet echt drínkt, krijgt hij helemaal geen melk, en als hij geen melk krijgt, krijgt hij ook geen achtermelk. Laat een kant 'leegdrinken' en bied de andere kant aan als hij meer wil.
- Een combinate van enkele bovenstaande factoren.
- Soms neemt de melkproductie zonder duidelijke reden af, met name rond de drie maanden. Het is echter aannemelijk, dat je de reden hiervoor in de volgende paragraaf vindt.
Meer uitleg
Er is een reden die om meer uitleg vraagt. Baby's hebben de eerste paar weken de neiging om aan de borst in slaap te vallen als de melkstroom langzaam is (de melkstroom wordt sneller langzaam als de baby niet goed is aangelegd, aangezien de baby afhankelijk is van de toeschietreflex van de moeder om melk te krijgen). De baby zal op dat moment zuigen en slapen en zuigen, zonder grote hoeveelheden melk te krijgen, maar de moeder heeft misschien van tijd tot tijd een toeschietreflex en de baby zal dan weer meer drinken.
Als de moeder een overvloedige hoeveelheid melk heeft, komt de baby meestal prima aan, maar hij kan lange tijd aan de borst zijn ondanks het overvloedige melkaanbod van de moeder. Maar tegen de tijd dat deze baby's zes tot acht weken oud zijn, soms jonger, zullen velen zich van de borst afkeren als de stroom vermindert, vaak binnen een paar minuten na de start van de voeding. Dit zal sneller voorkomen bij baby's die vroeg flesjes hebben gekregen, maar kan ook gebeuren zonder dat de baby flesjes heeft gekregen. De moeder zal de baby dan waarschijnlijk aan de andere kant aanleggen, maar de baby zal daar hetzelfde doen. Hij heeft misschien nog steeds honger, en zal de borst misschien weigeren en liever op z'n hand zuigen. Hij krijgt die extra toeschietreflexen niet die hem de extra melkstromen zouden hebben gegeven als hij aan de borst was gebleven. Dus drinkt hij minder, en de productie neemt ook af omdat hij minder drinkt, en de stroom wordt nog eerder tijdens de voeding minder (omdat er minder melk is) en je snapt wat hiervan kan komen… Het gaat niet altijd zo, en veel baby's kunnen aankomen ondanks het feit dat ze maar kort aan de borst zijn. Ze keren zich van de borst en zuigen op hun handjes omdat ze meer willen zuigen, maar als hun gewichtstoename goed is, is er geen reden tot zorg.
Goed aanleggen vanaf het begin
De manier om dit te voorkomen is om vanaf het allereerste begin goed aan te leggen, zodat de baby de kans krijgt een goede haptechniek te ontwikkelen. Veel moeders wordt echter gezegd dat hun baby goed is aangelegd terwijl dit niet het geval is. Een betere haptechniek aanleren kan helpen, soms zelfs als het later gebeurt. Het gebruik van compressie zal een baby vaak aan het drinken houden.
Soms zorgt domperidon voor een significante toename in de melkaanmaak. Gebruik het echter niet als je zwanger bent.
Hoe weet je dat de baby daadwerkelijk drinkt als hij aan de borst is?
Als een baby melk krijgt (het feit dat hij de borst in de mond heeft en zuigbewegingen maakt betekent níet dat hij melk krijgt), zie je een pauze aan het puntje van zijn kin nadat hij maximaal geopend heeft en voordat hij zijn mondje sluit, dus een zuigbeweging gaat van (mond wijd open -> pauze -> mond dicht). Als je dit bij jezelf wilt uitproberen, steek dan je wijsvinger of een andere vinger in je mond en zuig alsof je op een rietje zuigt. Terwijl je naar binnen zuigt, zakt je kin en hij blijft net zolang omlaag als je blijft zuigen. Als je stopt met zuigen, komt je kin weer omhoog. De pauze die je aan de kin van de baby ziet staat voor een mondvol melk als de baby het aan de borst doet. Hoe langer de pauze, hoe meer de baby kreeg. Als je deze pauze eenmaal herkent, kun je zoveel onzin die aan moeders verteld wordt weerleggen - zoals 'voed de baby twintig minuten per kant'. Een baby die twintig minuten achter elkaar op deze manier (met de pauze) drinkt, zal de tweede kant misschien helemaal niet meer nemen. Een baby die 20 uur sabbelt (en niet drinkt) zal hongerig van de borst komen.
Noot van de vertaler
- Genoemde medicijnen zijn mogelijk niet in Nederland verkijgbaar.
Lees ook
Heb je nog vragen?
Artikelgegevens
- Artikel (handout #25) Slow Weight Gain. Januari 2005
- Vertaald door Heleen Hayes
- Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt.
Ik wist het meteen: ook dit keer zou ik er alles aan doen om mijn kleine ukkie borstvoeding te gaan geven. Dat dit dus betekende dat wanneer ik weg zou gaan, ik moest kolven of een plekje moest zoeken zodat niemand mij zou kunnen zien om borstvoeding te geven, dat nam ik maar voor lief.
