Een borstvoedingshulpset is een hulpmiddel waarmee de borstvoedende moeder haar baby met afgekolfde moedermelk, kunstvoeding of glucosewater met eraan toegevoegd colostrum of glucosewater kan bijvoeden, zonder een speen te gebruiken. Door vroeg een fles met speen te gebruiken, kan de baby 'verwend' worden door de fles, oftewel de baby kan tepel-speenverwarring krijgen, omdat het drinken uit een fles anders gaat dan het drinken uit de borst. De baby is overigens niet verward. De baby weet precies hoe het zit. Als hij aan de borst gaat en weinig melk krijgt die langzaam stroomt en dan een flesje krijgt met een snelle stroom melk, vooral in de eerste paar dagen, kunnen de meeste baby's dat vrij snel uitvogelen.
Hoe beter de baby is aangelegd...
Hoe beter de baby is aangelegd, hoe makkelijker hij de melk krijgt, vooral als de moeder weinig melk heeft. De eerste paar dagen is er niet veel melk, maar er is genoeg als de baby krijgt wat er beschikbaar is. Maar als de baby de melk doordat hij niet goed is aangelegd niet goed uit de borst krijgt, kan hij als de melkstroom afneemt aan de borst in slaap vallen of hem loslaten. De baby kan zo de borst weigeren, erg onrustig zijn aan de borst, slecht aankomen, gewicht verliezen of zelfs in de eerste week een vochttekort krijgen. De moeder kan er zere tepels van krijgen.
Alhoewel spenen niet altijd problemen opleveren, zal het gebruik ervan wanneer de borstvoeding toch al niet zo lekker loopt de situatie zelden beter maken, meestal maakt het de zaak alleen maar erger. Ik geloof niet dat de 'nieuwere flessespenen' ook maar een beetje beter zijn dan de oude. De borstvoedingshulpset is verreweg de beste manier om bijvoeding te geven, als bijvoeding werkelijk nodig is. Maar als de baby goed wordt aangelegd, krijgt hij meestal meer melk, waardoor het vaak mogelijk is om bijvoeding te voorkomen.
Een borstvoedingshulpset is beter dan een spuitje, een cupje, vingervoeden of welke andere manier dan ook, aangezien de baby aan de borst ligt en borstvoeding krijgt. Baby's leren, net als volwassenen, al doende. Bovendien krijgt de baby die aan de borst wordt bijgevoed ook moedermelk via de borst. En borstvoeding is meer dan alleen de moedermelk.
Waarom is de borstvoedingshulpset beter?
- Baby's leren aan de borst te drinken door aan de borst te drinken;
- Moeders leren de borst te geven door de borst te geven;
- De baby krijgt nog steeds jouw melk, zelfs al wordt hij bijgevoed;
- De baby zal de borst niet weigeren, wat heel wel mogelijk is als hij niet aan de borst wordt bijgevoed;
- Borstvoeding omvat meer dan de moedermelk.
Wat is een borstvoedingshulpset?
Een borstvoedingshulpset bestaat uit een containertje voor de bijvoeding – meestal een zuigflesje met een vergroot gat in de speen – en een lang, dun slangetje dat uit deze container komt. Er zijn kant en klare borstvoedingshulpsets verkrijgbaar, die zijn soms makkelijker in het gebruik, maar dat gaat niet altijd op. Kant en klare borstvoedingshulpsets zijn vooral nuttig wanneer je een hulpset nodig hebt bij een oudere baby, als de moeder een tweeling moet bijvoeden, wanneer je de hulpset langere tijd zult gaan gebruiken of wanneer je moeilijkheden hebt met de geïmproviseerde borstvoedingshulpset. Alhoewel de kant en klare borstvoedingshulpset niet goedkoop is, komt de prijs in de buurt van twee weken gebruik van de gangbare kunstvoeding op basis van koemelk.
Het gebruik van een slangetje met een spuitje, met of zonder zuigertje, in plaats van de hier beschreven constructie, lijkt onnodig ingewikkeld en voegt niets toe aan de effectiviteit van de methode. In tegendeel, het is lastiger.
Het gebruik van de (geïmproviseerde) borstvoedingshulpset
Iemand die ervaren is in het helpen bij borstvoeding moet het gebruik hiervan laten zien.
- Je kunt de baby eerst aanleggen en dan op een geschikt moment het slangetje in de mond schuiven (nadat de baby daarvoor tenminste aan beide borsten heeft gedronken). Hoe beter de baby is aangelegd, des te beter zal de baby je melk krijgen en des te makkelijker het gebruik van het hulpmiddel zal zijn en hoe sneller je van de bijvoeding af zult zijn. Je moet de borst voorzichtig opzij schuiven zodat je het hoekje van het mondje van de baby ziet, en dan het slangetje, dat je tussen wijsvinger en duim houdt, in het mondhoekje van de baby schuiven zodat het recht naar achteren en tegelijkertijd een beetje omhoog naar het gehemelte wijst. Het slangetje zit goed wanneer de bijvoeding in een vrij snel tempo door het slangetje stroomt. Je hoeft het slangetje meestal niet te vullen met bijvoeding voordat je het in het mondje van de baby stopt;
- Of, je legt de baby aan borst en slangetje aan, waarbij het slangetje langs moeders borst en tepel loopt. Hoe beter de baby is aangelegd, des te makkelijker het is de borstvoedingshulpset te gebruiken. Als de baby goed is aangelegd heb je bovendien meer kans dat hij van de bijvoeding afkomt en dat dit sneller gaat. Het is dus nog steeds heel belangrijk dat je de baby goed aanlegt en dat hij goed toehapt;
- Als de moeder dat wil kan ze het slangetje met een stukje tape aan de borst plakken, maar dit is niet echt nodig en ook niet altijd handig;
- Het slangetje hoeft niet voorbij het eind van de tepel uit te steken en hoeft om goed te functioneren maar net voorbij de kaakjes van de baby te komen. Het lijkt beter te werken als het slangetje in het mondhoekje van de baby is gepositioneerd, over de tong loopt en recht naar achteren wijst (laat het naar het gehemelte wijzen). Sommige moeders vinden het handig om het slangetje met de vinger op de plaats te houden, omdat sommige baby's de neiging hebben om het slangetje met hun tong te verplaatsen;
- De fles met bijvoeding moet niet hoger zijn dan het hoofdje van de baby. Als de borstvoedingshulpset alleen werkt als je de fles hoger houdt dan het hoofdje van de baby, is er iets verkeerd. Houd de fles alleen hoger als je arts of lactatiekundige dit adviseert;
- Tenzij anders wordt voorgeschreven, kun je het slangetje het best bij elke voeding gebruiken, alhoewel sommige moeders het makkelijker vinden om het 's nachts niet te gebruiken. Liever acht bijvoedingen van 30 ml per voeding dan twee grote porties van elk 120 ml op een dag;
- Knip het uiteinde van het slangetje niet af. Het werkt prima zoals het is;
- De baby hoort er geen uur over te doen om 30 ml melk uit de borstvoedingshulpset te krijgen. Als het zo lang duurt, zit het slangetje mogelijk niet goed of de baby is slecht aangelegd, of beide. Als de borstvoedingshulpset goed werkt, doet de baby er 15 tot 20 minuten over, en meestal korter, om 30 ml bijvoeding te drinken.
- Een trucje dat het gebruik van een borstvoedingshulpset makkelijker maakt: draag een shirt met zakken, en stop de fles in een van de zakken.
Het apparaat schoonmaken
- Kook het slangetje van de zelfgemaakte hulpset niet. Het is er niet op gemaakt;
- Maak de fles en de speen na gebruik op de normale manier schoon. Kook het slangetje niet. Maak het slangetje na gebruik leeg en spoel het met heet water door (zuig heet water uit een beker in het slangetje) en hang het dan te drogen. Je kunt, alhoewel dat niet nodig is, indien gewenst zeep gebruiken, maar spoel het slangetje dan goed na. Na ongeveer een week gebruiken kan het slangetje stijf worden en dan kun je het niet meer gebruiken.
De baby de borstvoedingshulpset afwennen
- Blijf contact houden met je lactatiekundige om advies te krijgen over hoe je de baby van de borstvoedingshulpset speent;
- De tijd dat het duurt om de hulpset af te wennen, varieert van een paar dagen tot een paar weken, of langer. Raak niet ontmoedigd en probeer het stoppen niet te forceren. Meestal neemt de hoeveelheid melk die je in de borstvoedingshulpset nodig hebt de eerste een tot twee weken toe, dan blijft hij een poosje gelijk en daarna neemt hij af. Het hele proces kan twee tot acht weken duren, alhoewel sommige moeders het apparaat maar enkele dagen hebben gebruikt, terwijl anderen er helemaal niet mee konden stoppen. Soms treedt er na een lange periode van weinig verandering snelle verbetering op;
- Kijk naar de manier waarop de baby drinkt. Als je niet weet hoe je kunt zien dat de baby drinkt, vraag het dan na. Leg de baby aan de borst, houd hem aan de borst zolang hij zuigt en drinkt, pas dan borstcompressie toe om de baby aan het drinken te houden; herhaal deze procedure dan aan de tweede borst. Zolang de baby drinkt kun je weer opnieuw beginnen met de eerste borst en zo blijven wisselen. Nadat je klaar bent met voeden aan beide borsten, stop dan het slangetje in de mond van de baby. Laat de baby aan de borst en hulpset drinken tot hij voldaan is.
Lees ook
Bestel de borstvoedingshulpset via
Heb je nog vragen?
Artikelgegevens
- Artikel (handout #5). Lactation Aid. Herzien in januari 2005
- Vertaald door Heleen Hayes
- Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt
Mijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.
