© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt
home
home

Borstvoeding.com - kenniscentrum voor borstvoeding biedt een keur aan informatie over borstvoeding. Kijk hier hoe dé site voor borstvoedend Nederland en België is samengesteld en kijk hier voor een compleet overzicht van alle informatie.
Elke week plaatsen wij op zondag een nieuwe column, op woensdag een nieuwe foto en op zaterdag een nieuw lezersverhaal

Vingervoeden

Vingervoeden is een techniek die je helpt als je de baby leert de borst te nemen. Deze techniek kan ook gebruikt worden om spenen te vermijden, maar het hoofddoel is om te helpen bij het aanleggen van een baby die weigert toe te happen. Als je met succes borstvoeding wilt geven, is het beter om het gebruik van spenen te vermijden tot je melkproductie goed op gang is.

Je kunt vingervoeden als

  • De baby om wat voor reden dan ook de borst weigert, of als de baby aan de borst te slaperig is om goed te drinken. Het is ook een erg goede manier om in de eerste levensdagen een slaperige baby wakker te maken;
  • De baby de borst niet goed in de mond lijkt te kunnen nemen (is niet goed aangelegd) en dus moeilijk melk krijgt. Maar als je een borstvoedingshulpset aan de borst zelf kunt gebruiken, waarom dan vingervoeden?
  • De baby om wat voor reden dan ook van de moeder gescheiden is. In zo'n situatie kun je echter beter met een kopje (klein bekertje) voeden;
  • Je tijdelijk met de borstvoeding bent gestopt (er zijn maar heel weinig geldige redenen om met borstvoeding te stoppen);
  • Je tepels zo'n pijn doen, dat je de baby niet aan de borst kunt nemen. Een paar dagen vingervoeden geeft je tepels wat rust zodat ze kunnen genezen terwijl je het probleem niet erger maakt door de baby aan het flesje te laten wennen. In deze situatie is voeden met een kopje passender en het kost minder tijd. Vingervoeden is alleen een laatste redmiddel. Goed aanleggen en een baby die de borst op de juist manier in de mond neemt, helpt meestal beter tegen pijnlijke tepels dan vingervoeden. Ook een goede 'tepelzalf voor alle doeleinden' zal beter helpen. Deze zogenaamde 'tepelvakantie' is in het algemeen een vergissing en als het in de eerst levensdagen gesuggereerd wordt is het een verschrikkelijke vergissing. De baby van de borst nemen resulteert niet altijd in pijnloze voedingen als je weer begint, en soms zal de baby weigeren toe te happen;

Vingervoeden lijkt veel meer op borstvoeding dan een flesje. Bij het vingervoeden moet de baby zijn tongetje laag houden en voorbij zijn kaakje laten uitsteken, het mondje moet wijd open (hoe groter de vinger die je gebruikt, hoe beter), en het kaakje moet naar voren komen. Daarbij lijkt de beweging van kaak en tong op wat de baby bij het drinken aan de borst moet doen. Vingervoeden wordt bij voorkeur gebruikt om de baby die weigert toe te happen voor te bereiden op het nemen van de borst. Het zou maximaal een minuut of twee gebruikt kunnen worden, voordat je probeert een baby die weigert toe te happen aan de borst te leggen. Maar voeden met een kopje is vaak makkelijker en sneller als de moeder er zelf niet is om de baby te voeden of om de voeding te beëindigen als het vingervoeden traag gaat.

Nota bene: Als de baby de borst accepteert, is het veel beter om, als bijvoeding werkelijk nodig is, de borstvoedingshulpset aan de borst te gebruiken. Wat is de zin van vingervoeden ná borstvoeden?

Vingervoeden; je leert dit het best door ernaar te kijken en het zelf te doen

  • Was je handen. Het is beter om de nagel van de vinger die je gebruikt goed kort te knippen, maar het is niet per se nodig;
  • Het is het best als jij en de baby comfortabel zitten. Je moet het hoofdje van de baby met één hand achter zijn schouders en nek steunen, terwijl de baby half zittend bij jou op schoot zit en jou aankijkt. Maar elke positie die jij en de baby prettig vinden waarbij je je vinger plat in het mondje van de baby kunt houden, is goed;
  • Je hebt een borstvoedingshulpset nodig, die je maakt van een slangetje (nr. 5F, ruim 91 cm lang) en een flesje met - afhankelijk van de omstandigheden -afgekolfde moedermelk, suikerwater of, als dat nodig is, kunstvoeding. Het slangetje gaat door het groter gemaakte gat van het speentje in de vloeistof;
  • Zorg ervoor dat het slangetje op het zachte stuk van je wijsvinger (of een andere vinger) rust. Het eind van het slangetje moet niet verder komen dan het eind van je vinger. Het is het makkelijkst om het slangetje, ongeveer daar waar hij een beetje krult, tussen je duim en wijsvinger te nemen en dan je wijsvinger onder het slangetje te houden. Als je dit goed doet, hoef je het slangetje niet met een pleister aan je vinger vast te plakken;
  • Kietel voorzichtig de lipjes van de baby met de vinger waarlangs het slangetje loopt, totdat de baby de mond zo wijd opent dat je de vinger erin kunt steken. Als de baby erg slaperig is, maar toch gevoed moet worden, kun je de vinger voorzichtig in zijn mondje brengen. Meestal zal de baby, zelfs als hij slaapt, beginnen met zuigen en zal hij wakker worden als hij de vloeistof binnenkrijgt;
  • Steek je vinger met het slangetje zó in het mondje dat de zachte kant van je vinger boven blijft. Houd je vinger zo vlak mogelijk, zodat de tong van de baby vlak en naar voren blijft. Meestal zal de baby op de vinger gaan zuigen en komt je vinger daardoor vrij ver in het mondje. De baby zal meestal, zelfs als de vinger vrij ver in het mondje zit, niet door de vinger gaan kokhalzen, tenzij de baby geen honger heeft of helemaal aan flesjes gewend is;
  • Als de baby zijn onderlipje naar binnen heeft gezogen, duw zijn kinnetje dan zachtjes omlaag;
  • Als de baby drinkt, werkt het. Als het voeden erg traag gaat, mag je het flesje hoger dan het hoofd van de baby houden, maar meestal is dit niet nodig. Probeer je vinger recht te houden, daarbij houdt je de tong van de baby plat. Probeer je vinger niet omhoog te richten, maar houd hem vlak;
  • Naar mijn mening is het toepassen van vingervoeding met een spuitje om de melk in het mondje van de baby te spuiten te moeilijk voor de moeder om het alleen doen en beslist niet effectiever dan het gebruik van een gewoon flesje met een vergroot gat in de speen waaruit een slangetje komt. De bedoeling van vingervoeding is niet om de baby te voeden! De bedoeling is om de baby te leren om goed te zuigen, dus melk in zijn mondje spuiten ondermijnt het uiteindelijke doel van het vingervoeden.

Als je moeite hebt om de baby aan te leggen of uit de borst te laten drinken, denk er dan aan dat een baby met razende honger de zaak erg ingewikkeld kan maken. Stil de ergste honger door een minuut of wat te vingervoeden. Probeer de borst weer aan te bieden als de baby wat gekalmeerd is en goed op je vinger zuigt (dit is meestal na enkele minuten). Raak niet ontmoedigd als het nog steeds moeilijk gaat. Ga weer vingervoeden en probeer het later deze voeding of bij een volgende voeding nog eens. Meestal werkt dit. Soms is het echter nodig om een paar dagen of in een enkel geval een week of langer te blijven vingervoeden.

Als je het ziekenhuis verlaat of de kraamverpleegkundige vertrekt terwijl je de baby vingervoeding geeft, maak dan na het ontslag een afspraak met een lactatiekundige. Hoe eerder hoe beter.
Als de baby eenmaal aan de borst is, heb je misschien nog enige tijd de borstvoedingshulpset nodig om bij te voeden. Alhoewel de baby de borst misschien neemt, kan het zijn dat zijn drinktechniek nog niet ideaal is, en hij drinkt mogelijkerwijs nog niet efficiënt genoeg om voldoende melk binnen te krijgen.

Lees ook

Heb je nog vragen?

Artikelgegevens

  • Artikel (handout#8) Finger feeding. Herzien in januari 2005
  • Vertaald door Heleen Hayes
  • Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt

Foto van de week

2008-20a.jpg

Liesbeth stuurt ons de foto van de oudste. Leuk! Dank je wel Liesbeth.

Liesbeth: Hannelys had een tijdje geleden aangegeven dat ze zou stoppen met drinken als ze vijf jaar zou worden. (Dat zei ze vorig jaar ook al, maar du leek het echt menens te zijn.) In de weken voor haar verjaardag hebben we het daar regelmatig over gehad. 'Als ik vijf ben hoef ik niet meer bij mamma te drinken' zei ze. Ze vertelde ook tegen haar zusje van 2,5: 'Morgen dan ben ik vijf en dan is het drinken alleen voor jou, Sjoukje!'
De avond voor haar verjaardag zei ze: 'Ik wil nu nog wat drinken, want morgen ben ik vijf".' Maar toen puntje bij paaltje kwam vroeg ze toch nog op de ochtend van haar verjaardag of ze nog een allerallerallerlaatste slokje mocht.

We hebben in allerlei situaties gevoed in al die jaren: op bed, op de bank, in bad, aan het strand, in de duinen, in de draagdoek, liggend in het gras, op het aanrecht, in de trein, bus en auto, het restaurant, de kerk, de speeltuin, de kinderboerderij, de peuterspeelzaal, in de winkel, tijdens de bevalling van haar zusje, samen met haar zusje, tijdens vergaderingen, achter de computer. Er was altijd een troost- of kalmeringsmiddel bij de hand of gewoon een slokje tegen de dorst.

En dan zijn er nog meer winnaars, in diverse categorieën:

Driemaal 'stoer'

2008-20b1.jpgMiranda: Thirza is hier bijna drie maanden en met een beetje hulp drinkt ons meisje, met down én een ernstige hartafwijking, uitstekend! Daarmee beloont ze haar en mijn enorme inspanning 'van de eerste twee maanden.

2008-20b2.jpgJoke: Mijn kleine man, alweer bijna negen maanden en drinkt nog lekker bij mama. Ook mijn dochter, die inmiddels bijna 3.5 is heeft 13 maanden bij mama gedronken. En dat te bedenken dat het misschien niet mogelijk was om borstvoeding te geven omdat ik een prolactinoom heb.

2008-20b3.jpgEllen: na een moeilijke start, Kasper zwom een knoop in z'n navelstreng en kwam zo even op neonatale terecht, kwam de borstvoeding thuis goed op gang. Op deze foto zien jullie hem na het drinken: hij is uitgeteld!

Eerste kindje

2008-20c.jpgJoke, 25 jaar: ons eerste kindje Hannah is op 13 april 2008 geboren. En ik geef met trots bv aan haar. Ze groeit goed en heeft amper krampjes. Slaapt snachts ook lekker door van 23.30 tot 7.00 uur!
In totaal krijgt ze zes voedingen per dag en ze is een heel tevreden en lief meisje.

Momentje van rust

2008-20d.jpgEster: hier een foto van ons meisje Merle, ze is nu ruim zestien maanden en we genieten volop van de borstvoeding. Een heerlijk rustmomentje in het leven van onze actieve dreumes!

In het openbaar

2008-20e.jpgYvonne: ik voed hier Isabel op het strand van Fuerteventura. Ze is hier zes weken.

Leukste uitspraak

2008-20f.jpgCindy: hier heb ik mijn zoontje Thorin aan de borst. Hij is vandaag exact vijf maanden en krijgt voltijds borstvoeding. We hebben een heel moeilijke start gehad maar dankzij de goede zorgen van onze vroedvrouw Stephanie is de borstvoeding gelukt. Wel met veel bloed, zweet en tranen.
Ik zeg nu steeds dat ik bv zal geven totdat het hoofd van mijn zoontje groter is dan mijn borst. Heeeeel lang dus.

Beste eters

2008-20g.jpgHanneke: buiten eten, brood en eierkoek. Tom is een hele goede eter.

2008-20g2.jpgAxel, de vader van Lente: Lente is nu zes en een halve maand en krijgt sinds kort naast de borstvoeding ook vaste voeding. Kerstomaatjes zijn favoriet!


Meedoen?

Woensdag fotodag! Heb jij ook zo'n prachtige foto van je kleintje? Wij kiezen elke week de allerliefste foto en plaatsen die op woensdag. Kijk hier voor meer informatie

Groot borstabces

verhaal-34-ulrike.jpgMijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.

In de kraamtijd had ik een bloedende tepel en het deed erg zeer tot dikke tranen van mij tijdens het voeden van Lisanne en de kraamhulp gaf nog aan; jij wilt toch bv geven, dan moet je er maar wat voor over hebben (was als een grapje bedoeld neem ik aan?). Het was ook erg normaal dat het pijn deed zeiden ze (huisarts en verloskundige en de kraam) het mag dertig seconden zeer doen want, je tepels moeten er wennen.

Ik lag labiel in me bed natuurlijk nog van de bevalling maar met grote twijfels maar ja zij zeggen het en dan zal het zo wel zijn dacht ik nog.

Lisanne is de 13 december 2007 geboren en net voor de feestdagen had ik een bloedende tepel. De verloskundige gebeld en tepelhoedjes gehaald en dat ging wel weer even. De vrijdag na de kerstdagen heb ik de borstvoedingsstichting gebeld want, voor de tweede keer had ik bloedende tepel en er is een lactatiekundige bij ons geweest aan huis. Dezelfde dag en die heeft mee gekeken naar het aanleggen. En letterlijk na drie seconden zag zij al wat er aan de hand was; ze lag verkeerd aan. Dus al die tijd van dag één na de bevalling lag ze verkeerd aan schijnbaar en niemand heeft daar opgelet.


Meedoen?

Zaterdag verhaaldag! Heb jij ook zo'n prachtig verhaal over je kleintje? Wij plaatsen elke zaterdag het mooiste verhaal.
Kijk hier voor meer informatie
 

Zelf eten - kindgerichte manier van bijvoeden na zes maanden

Olivier, geboren in maart 2007, is onlangs, na zes maanden uitsluitend moedermelk gedronken te hebben, begonnen met het eten van vast voedsel. Margot geeft Olivier van het begin af aan bijvoeding volgens de kindgerichte manier, ook wel de Rapley-methode genoemd. Zowel Margot als Olivier zijn er zeer enthousiast over dat Olivier zélf zijn eten ontdekt en dat hij helemaal zelf de regie in handen heeft. Margot laat ons regelmatig zien hoe Olivier zelfstandig leert eten.


 

Lang(er) borstvoeding geven; een pleidooi voor meer openheid

Vroeger was het heel vanzelfsprekend om langer dan zes maanden borstvoeding te geven. De komst van kunstvoeding zorgde ervoor dat moeders een keuze kregen: borstvoeding was niet langer noodzaak, want er was een alternatief dat je kon kopen in de winkel. Kunstvoedingsfabrikanten deden hele generaties ouders geloven dat kunstvoeding beter zou zijn dan de moedermelk. Steeds minder moeders kozen voor borstvoeding en veel kennis die voorheen van moeder op dochter werd doorgegeven, raakte vergeten.


 

Borstvoeding, de eerste dagen. Gaat het goed?

Je bent nog maar net bevallen en je hebt nog maar een paar keer je kleintje aan de borst gehad. Hoe gaat het nu verder? Doe je het goed en waar moet je nu precies op letten om te weten of je het goed doet? Loop dit lijstje eens rustig door. Heb je een vraag? Zoek een deskundige of stel je vraag op het borstvoedingsforum