© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt
home
home

Borstvoeding.com - kenniscentrum voor borstvoeding biedt een keur aan informatie over borstvoeding. Kijk hier hoe dé site voor borstvoedend Nederland en België is samengesteld en kijk hier voor een compleet overzicht van alle informatie.
Elke week plaatsen wij op zondag een nieuwe column, op woensdag een nieuwe foto en op zaterdag een nieuw lezersverhaal

Niet genoeg melk

In dit protocol om de inname van moedermelk door de baby te verhogen stelt Jack Newman verschillende manieren om te werk gegaan wanneer er onvoldoende melkaanmaak is. In feite hebben de meeste moeders veel melk of ze hadden veel kunnen hebben, maar het probleem is dat de baby de beschikbare melk niet krijgt.

Zorg dat je de baby zo goed mogelijk aanlegt

Dit moet worden voorgedaan door iemand die weet wat hij doet. Iedereen kan wel naar de baby die aan de borst ligt kijken en zeggen dat hij goed is aangelegd. In het artikel Als je aanlegt of op de filmpjes op de site van Newman zie je hoe je de baby goed aanlegt. Als een moeder ruim voldoende melk heeft, zal de baby meer melk krijgen als hij beter is aangelegd. Zorg dat je goede hulp van 'handen aan het bed' krijgt. Je kunt op de filmpjes goed zien hoe je een baby het beste aanlegt.

Zorg dat je weet hoe je ziet dat de baby genoeg melk krijgt

Als een baby melk krijgt (het feit dat hij de borst in de mond heeft en zuigbewegingen maakt betekent niet dat hij melk krijgt), zie je een pauze in het puntje van de kin nadat hij maximaal geopend was en voor hij zijn mondje sluit, zodat één zuigje bestaat uit (open -> pauze -> sluiten). Als je dit bij jezelf wilt uitproberen, steek dan je wijsvinger of een andere vinger in je mond en zuig alsof je op een rietje zuigt. Terwijl je naar binnen zuigt, zakt je kin en hij blijft net zolang omlaag als je blijft zuigen. Als je stopt met zuigen, komt je kin weer omhoog. De pauze die je aan de kin van de baby ziet staat voor een mondvol melk als de baby het aan de borst doet. Hoe langer de pauze, hoe meer de baby kreeg. Als je deze pauze eenmaal herkent, kun je zoveel onzin die aan moeders verteld wordt weerleggen - zoals 'voed de baby twintig minuten per kant'. Een baby die twintig minuten achter elkaar op deze manier (met de pauze) drinkt, zal de tweede kant misschien helemaal niet meer nemen. Een baby die 20 uur sabbelt (en niet drinkt) zal hongerig van de borst komen. Je kunt deze pauze bekijken op de filmpjes van Newman

Borstcompressie

Pas borstcompressie toe als de baby niet zelf meer drinkt, om de melkstroom die de baby krijgt te vermeerderen. Compressie kan heel goed helpen, maar vergeet niet om eerst op de best mogelijke manier aan te leggen. Baby's hebben de neiging om aan de borst te trekken als de melkstroom langzaam is, dus het is nuttig om te weten hoe je kunt zien of de baby daadwerkelijk melk krijgt en niet maar zuigt zonder melk te krijgen. Als de baby geen melk meer lijkt te krijgen, en zuigt zonder dat hij melk krijgt, begin je met compressie, terwijl de baby zuigt, maar niet drinkt. Houd de baby aan de eerste borst tot hij zelfs bij compressie niet meer drinkt.
Als de baby ook met borstcompressie niet meer drinkt, geef dan de andere kant en pas ook hier borstcompressie toe. Blijf van borst wisselen tot de baby aan de borst een redelijke hoeveelheid melk krijgt.

Probeer fenegriek en gezegende distel

Deze twee kruiden lijken de melktoevoer te verhogen en de melkstroom te verhogen. Meer informatie vind je in het artikel Behandeling van problemen bij borstvoeding

's Avonds willen veel baby's lange tijd achtereen aan de borst liggen

Vraag hulp om de baby zo aan te leggen dat je liggend kunt voeden. Laat de baby drinken en mogelijkerwijs val je zelf in slaap. Of huur video's en laat de baby drinken terwijl je tv kijkt.

Het is niet altijd makkelijk om te bepalen of een baby bijvoeding nodig heeft

Soms zal het enkele dagen toepassen van dit protocol ervoor zorgen dat de baby sneller aankomt. Soms is het inderdaad noodzakelijk dat de baby sneller aankomt en misschien kan dit niet zonder bijvoeding. Als het mogelijk is, geef dan moedermelk uit de moedermelkbank als bijvoeding. Als die niet beschikbaar is, heb je misschien kunstvoeding nodig. Soms is een langzame maar gestage groei echter acceptabel. De hoofdreden om je zorgen te maken over groei, is dat een goede groei een teken van goede gezondheid is. Een baby die goed aankomt is meestal gezond, maar dit verband is er niet altijd. En een baby die langzaam aankomt hoeft niet ongezond te zijn, maar artsen maken zich zorgen over een baby die langzamer dan gemiddeld groeit. Groeikaarten worden vaak slecht geïnterpreteerd. Een baby die de 10-percentiellijn volgt, groeit zoals hij hoort te groeien. Te veel mensen, waaronder artsen, geloven dat alleen baby's op de 50 percentiellijn en hoger normaal groeien. Dit is niet waar. Groeikaarten werden ontwikkeld op basis van informatie die verzameld werd van normale baby's. Iemand moet dus kleiner zijn dan 90% van alle andere baby's. Dat is ook een normaal iemand.

Borstvoedingshulpset

Als er is besloten dat er bijgevoed moet worden, is dit het beste om met een borstvoedingshulpset aan de borst te doen. Geef de bijvoeding met een borstvoedingshulpset, niet met de fles, een spuitje, een kopje of door middel van vingervoeden. Voed alleen bij nadat je stap drie en vier uit dit protocol hebt gevolgd en de baby minstens aan beide borsten heeft gedronken. Waarom is het beter om de borstvoedingshulpset te gebruiken?

  • Baby's leren aan de borst te drinken door aan de borst te drinken
  • Moeders leren de borst te geven door de borst te geven
  • De baby blijft jouw melk krijgen
  • De baby zal de borst niet weigeren
  • Borstvoeding omvat meer dan alleen de moedermelk

Als de baby ouder is dan drie of vier maanden en bijvoeding lijkt nodig te zijn, is kunstvoeding niet noodzakelijk en kunnen extra calorieën gegeven worden in de vorm van vaste voeding. Als eerste voeding kun je bijvoorbeeld geprakte banaan, geprakte avocado, aardappelpuree of puree van zoete aardappel of babypap geven, zoveel als de baby wil en nadat hij borstvoeding heeft gekregen als hij nog steeds honger heeft. Zelfs op deze leeftijd zal het geven van flesjes als de baby niet veel uit de borst krijgt vaak leiden tot borstweigering. Als je kunstvoeding móet geven, meng het dan met de vaste voeding van de baby. Het geven van vaste voeding op de leeftijd van drie of vier maanden is niet aan te raden als alles goed gaat, en zelfs als de gewichtstoename langzaam is, zijn er verschillende andere manieren om de baby meer moedermelk te geven om uit te proberen voor je aan vaste voeding begint.
Normaliter begin je met het geven van vaste bijvoeding als de baby interesse in vaste voeding toont, in het algemeen rond de leeftijd van vijf, zes maanden.[1]

Als je baby een paar maanden goed aankwam en nu niet meer goed aankomt, lees dan het artikel Langzame gewichtstoename ná de eerste maanden
Hierin staat een lijst met redenen voor een afgenomen melkproductie. Los op wat je kunt oplossen en volg vervolgens dit protocol. Je kunt het middel domperidon gebruiken. Het is geen wondermiddel.

Noot van de beheerder

  • [1] In Nederland is het officiële advies dat pas na zes maanden met bijvoeding begonnen zou mogen worden; opdat baby's de gelegenheid te krijgen het eerste half jaar uitsluitend moedermelk te drinken.

Lees ook

Heb je nog vragen?

Artikelinformatie

  • Artikel (handout B) Protocol to increase breastmilk-intake by the baby. Herzien januari 2005
  • Vertaald door Heleen Hayes
  • Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt

Foto van de week

2008-20a.jpg

Liesbeth stuurt ons de foto van de oudste. Leuk! Dank je wel Liesbeth.

Liesbeth: Hannelys had een tijdje geleden aangegeven dat ze zou stoppen met drinken als ze vijf jaar zou worden. (Dat zei ze vorig jaar ook al, maar du leek het echt menens te zijn.) In de weken voor haar verjaardag hebben we het daar regelmatig over gehad. 'Als ik vijf ben hoef ik niet meer bij mamma te drinken' zei ze. Ze vertelde ook tegen haar zusje van 2,5: 'Morgen dan ben ik vijf en dan is het drinken alleen voor jou, Sjoukje!'
De avond voor haar verjaardag zei ze: 'Ik wil nu nog wat drinken, want morgen ben ik vijf".' Maar toen puntje bij paaltje kwam vroeg ze toch nog op de ochtend van haar verjaardag of ze nog een allerallerallerlaatste slokje mocht.

We hebben in allerlei situaties gevoed in al die jaren: op bed, op de bank, in bad, aan het strand, in de duinen, in de draagdoek, liggend in het gras, op het aanrecht, in de trein, bus en auto, het restaurant, de kerk, de speeltuin, de kinderboerderij, de peuterspeelzaal, in de winkel, tijdens de bevalling van haar zusje, samen met haar zusje, tijdens vergaderingen, achter de computer. Er was altijd een troost- of kalmeringsmiddel bij de hand of gewoon een slokje tegen de dorst.

En dan zijn er nog meer winnaars, in diverse categorieën:

Driemaal 'stoer'

2008-20b1.jpgMiranda: Thirza is hier bijna drie maanden en met een beetje hulp drinkt ons meisje, met down én een ernstige hartafwijking, uitstekend! Daarmee beloont ze haar en mijn enorme inspanning 'van de eerste twee maanden.

2008-20b2.jpgJoke: Mijn kleine man, alweer bijna negen maanden en drinkt nog lekker bij mama. Ook mijn dochter, die inmiddels bijna 3.5 is heeft 13 maanden bij mama gedronken. En dat te bedenken dat het misschien niet mogelijk was om borstvoeding te geven omdat ik een prolactinoom heb.

2008-20b3.jpgEllen: na een moeilijke start, Kasper zwom een knoop in z'n navelstreng en kwam zo even op neonatale terecht, kwam de borstvoeding thuis goed op gang. Op deze foto zien jullie hem na het drinken: hij is uitgeteld!

Eerste kindje

2008-20c.jpgJoke, 25 jaar: ons eerste kindje Hannah is op 13 april 2008 geboren. En ik geef met trots bv aan haar. Ze groeit goed en heeft amper krampjes. Slaapt snachts ook lekker door van 23.30 tot 7.00 uur!
In totaal krijgt ze zes voedingen per dag en ze is een heel tevreden en lief meisje.

Momentje van rust

2008-20d.jpgEster: hier een foto van ons meisje Merle, ze is nu ruim zestien maanden en we genieten volop van de borstvoeding. Een heerlijk rustmomentje in het leven van onze actieve dreumes!

In het openbaar

2008-20e.jpgYvonne: ik voed hier Isabel op het strand van Fuerteventura. Ze is hier zes weken.

Leukste uitspraak

2008-20f.jpgCindy: hier heb ik mijn zoontje Thorin aan de borst. Hij is vandaag exact vijf maanden en krijgt voltijds borstvoeding. We hebben een heel moeilijke start gehad maar dankzij de goede zorgen van onze vroedvrouw Stephanie is de borstvoeding gelukt. Wel met veel bloed, zweet en tranen.
Ik zeg nu steeds dat ik bv zal geven totdat het hoofd van mijn zoontje groter is dan mijn borst. Heeeeel lang dus.

Beste eters

2008-20g.jpgHanneke: buiten eten, brood en eierkoek. Tom is een hele goede eter.

2008-20g2.jpgAxel, de vader van Lente: Lente is nu zes en een halve maand en krijgt sinds kort naast de borstvoeding ook vaste voeding. Kerstomaatjes zijn favoriet!


Meedoen?

Woensdag fotodag! Heb jij ook zo'n prachtige foto van je kleintje? Wij kiezen elke week de allerliefste foto en plaatsen die op woensdag. Kijk hier voor meer informatie

Groot borstabces

verhaal-34-ulrike.jpgMijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.

In de kraamtijd had ik een bloedende tepel en het deed erg zeer tot dikke tranen van mij tijdens het voeden van Lisanne en de kraamhulp gaf nog aan; jij wilt toch bv geven, dan moet je er maar wat voor over hebben (was als een grapje bedoeld neem ik aan?). Het was ook erg normaal dat het pijn deed zeiden ze (huisarts en verloskundige en de kraam) het mag dertig seconden zeer doen want, je tepels moeten er wennen.

Ik lag labiel in me bed natuurlijk nog van de bevalling maar met grote twijfels maar ja zij zeggen het en dan zal het zo wel zijn dacht ik nog.

Lisanne is de 13 december 2007 geboren en net voor de feestdagen had ik een bloedende tepel. De verloskundige gebeld en tepelhoedjes gehaald en dat ging wel weer even. De vrijdag na de kerstdagen heb ik de borstvoedingsstichting gebeld want, voor de tweede keer had ik bloedende tepel en er is een lactatiekundige bij ons geweest aan huis. Dezelfde dag en die heeft mee gekeken naar het aanleggen. En letterlijk na drie seconden zag zij al wat er aan de hand was; ze lag verkeerd aan. Dus al die tijd van dag één na de bevalling lag ze verkeerd aan schijnbaar en niemand heeft daar opgelet.


Meedoen?

Zaterdag verhaaldag! Heb jij ook zo'n prachtig verhaal over je kleintje? Wij plaatsen elke zaterdag het mooiste verhaal.
Kijk hier voor meer informatie
 

Zelf eten - kindgerichte manier van bijvoeden na zes maanden

Olivier, geboren in maart 2007, is onlangs, na zes maanden uitsluitend moedermelk gedronken te hebben, begonnen met het eten van vast voedsel. Margot geeft Olivier van het begin af aan bijvoeding volgens de kindgerichte manier, ook wel de Rapley-methode genoemd. Zowel Margot als Olivier zijn er zeer enthousiast over dat Olivier zélf zijn eten ontdekt en dat hij helemaal zelf de regie in handen heeft. Margot laat ons regelmatig zien hoe Olivier zelfstandig leert eten.


 

Lang(er) borstvoeding geven; een pleidooi voor meer openheid

Vroeger was het heel vanzelfsprekend om langer dan zes maanden borstvoeding te geven. De komst van kunstvoeding zorgde ervoor dat moeders een keuze kregen: borstvoeding was niet langer noodzaak, want er was een alternatief dat je kon kopen in de winkel. Kunstvoedingsfabrikanten deden hele generaties ouders geloven dat kunstvoeding beter zou zijn dan de moedermelk. Steeds minder moeders kozen voor borstvoeding en veel kennis die voorheen van moeder op dochter werd doorgegeven, raakte vergeten.


 

Borstvoeding, de eerste dagen. Gaat het goed?

Je bent nog maar net bevallen en je hebt nog maar een paar keer je kleintje aan de borst gehad. Hoe gaat het nu verder? Doe je het goed en waar moet je nu precies op letten om te weten of je het goed doet? Loop dit lijstje eens rustig door. Heb je een vraag? Zoek een deskundige of stel je vraag op het borstvoedingsforum