Waarom zou een baby weigeren om de borst te nemen? Er zijn veel redenen waarom een baby kan weigeren om de borst te nemen.
Vaak is er een combinatie van redenen. Een baby zal misschien toehappen met een kort tongriempje als er verder geen andere factoren meespelen, maar als hij bijvoorbeeld ook vroeg flesjes krijgt, kan de situatie makkelijk veranderen van 'goed genoeg', naar 'helemaal niet werkend'.
- Als de moeder's tepels bijzonder groot zijn, of ingetrokken, of plat, deze tepel variaties maken toehappen moeilijker, meestal niet onmogelijk.
- Sommige baby's willen niet drinken, of zuigen slecht als resultaat van medicatie die ze tijdens de bevalling gekregen hebben. Verdovende middelen zijn verantwoordelijk voor veel van deze situaties, en meperidine (pethidine) is vooral erg slecht omdat dit lang in het bloed van de baby blijft en de manier waarop hij zuigt nog meerdere dagen beïnvloedt. Zelfs morfine die bij een ruggenprik gegeven wordt kan er voor zorgen dat de baby niet genegen is om te drinken of toe te happen, daar medicatie van een keizersnede zeker in het bloed van de moeder komt, en dus ook in de baby voordat hij is geboren.
- Krachtig uitzuigen net na de geboorte kan zorgen voor baby's die niet goed zuigen en die niet willen happen. Er is geen reden om een gezonde, voldragen baby meteen na de geboorte uit te zuigen.
- Afwijkingen in de mond van de baby kunnen er voor zorgen dat de baby niet toehapt. Een gespleten gehemelte zorgt voor ernstige moeilijkheden bij het aanleggen, maar een gespleten lip niet. Soms is een gespleten gehemelte niet opvallend, doordat het alleen het gedeelte binnen in de mond van de baby betreft.
- Een kort tongriempje (het wittige weefsel onder de tong) kan er voor zorgen dat een baby moeite heeft met toehappen. Dit wordt, strikt genomen, niet gezien als een afwijking en daarom geloven veel artsen niet dat het de borstvoeding kan belemmeren, maar ze zijn verkeerd ingelicht.
- Een baby leert aan de borst te drinken door aan de borst te drinken. Met een speen leert een baby niet hoe hij de borst moet pakken. Baby’s zijn niet gek. Als zij een langzame stroom krijgen van de borst (zoals te verwachten is in de eerste paar dagen van het leven) en een snelle stroom van de fles, dan zullen ze niet verward zijn - velen zullen het vrij snel door hebben.
Voeden op schema in de eerste uren
Maar een van de meest voorkomende oorzaken waarom baby's soms weigeren om toe te happen is het misplaatste geloof dat baby's de eerste paar dagen van hun leven om de drie uur aan de borst moeten drinken, of een ander soort idioot schema.
Dit resulteert in bezorgdheid aan de kant van het verplegend personeel wanneer een baby bijvoorbeeld de eerste drie uur na de geboorte niet heeft gedronken. Dit leidt vaak tot baby's die de borst krijgen opgedrongen terwijl ze er nog niet aan toe zijn om te drinken. Wanneer een baby de borst krijgt opgedrongen, en daar tegen zijn zin gehouden wordt, wanneer de baby niet geïnteresseerd is of er klaar voor is, dan moeten we niet verbaasd zijn dat sommige baby's een aversie tegen de borst ontwikkelen. Het is deze misleide aanpak die resulteert in paniek, en 'de baby moet eten’. Er worden dan alternatieve voedingsmethodes (de slechtste daarvan is de fles) gebruikt. Dit verergert de situatie en is het begin van een vicieuze cirkel.
Er is geen bewijs dat een gezonde voldragen pasgeborene gedurende de eerste paar dagen iedere drie uur moet drinken. Er is geen bewijs dat ze een lage bloedsuikerspiegel zullen ontwikkelen als ze niet iedere drie uur drinken (de hele lage bloedsuikerspiegelkwestie is massahysterie op kraamafdelingen, welke, zoals bij alle massahysteria, voortkomt uit misschien een korreltje waarheid, maar die feitelijk meer problemen veroorzaakt dan die het voorkomt, waaronder het probleem van veel baby’s die kunstvoeding krijgen terwijl ze het niet nodig hebben, en gescheiden worden van hun moeders terwijl dit niet hoeft, en niet willen happen).
Baby's horen bij hun moeder
Baby's horen 24 uur per dag samen, huid op huid met hun moeders te zijn. Wanneer ze er aan toe zijn, zullen de meeste beginnen met zoeken naar de borst. De baby met de moeder huid op huid te laten zijn meteen na de geboorte, en de baby en de moeder tijd te geven om elkaar te 'vinden', zal de meeste situaties waarbij de baby de borst niet neemt voorkomen. Moeder en kind huid op huid zal de baby ook even warm houden als onder een warmte lamp. De baby en de moeder voor vijf minuten samen laten zijn, is echter niet het antwoord. De moeder en de baby horen samen te zijn totdat de baby toehapt, zonder druk, zonder tijdslimiet ("we moeten de baby wegen", "we moeten de baby vitamine K geven", enzovoort- deze procedures kunnen wachten!). Dit kan een tot twee uur of meer duren.
Maar de baby hapt niet toe!
Oké, dus hoelang kunnen we wachten? Er is hier geen voor de hand liggend antwoord voor. Natuurlijk, als de baby 12 tot 24 uur na de geboorte nog geen interesse in drinken of toehappen heeft vertoond, dan kan het nuttig zijn om iets te doen, vooral omdat bij de meeste ziekenhuizen het beleid het noodzakelijk maakt dat de moeder na 24 tot 48 uur ontslagen wordt. Wat kan er gedaan worden?
- De moeder moet beginnen met afkolven, en die melk (colostrum) moet, ofwel alleen, ofwel gemixt met suikerwater, aan de baby gegeven worden, liefst door middel van vingervoeden. Als het moeilijk is om de colostrum af te kolven (tijdens de eerste paar dagen werkt kolven met de hand vaak beter dan met een pomp), dan is suikerwater alleen de eerste paar dagen ook prima. Tijdens vingervoeden, zullen de meeste baby's beginnen met zuigen, en veel zullen er wakker genoeg van worden om te proberen uit de borst te drinken. Zodra de baby goed zuigt, moet er met vingervoeden gestopt worden en moet geprobeerd worden de baby aan te leggen. Vingervoeden is in wezen een procedure om de baby voor te bereiden om de borst te nemen, en niet vooral een methode om de fles te vermijden, ook al gebeurt dat er ook door. Daarom gebeurt het voordat men probeert de baby aan te leggen, om hem voor te bereiden om de borst te nemen.
- Voor ontslag uit het ziekenhuis moet eerste, bekwame hulp geregeld worden zodat de moeder en de baby minstens een dag of vier, vijf hulp krijgen [1]. Veel baby's die de eerste dagen niet in staat zijn te happen, zullen prima kunnen happen zodra de melkaanvoer van de moeder flink is toegenomen zoals deze meestal doet rondom dag drie of vier. Door rond deze tijd hulp bij aanleggen te krijgen, vermijdt je de negatieve associaties met de borst die veel baby’s in de loop der tijd ontwikkelen.
- Een tepelhoedje waarmee begonnen wordt voordat de moedermelk overvloedig begint te stromen (dag vier tot vijf) is een slechte zaak. Beginnen met een tepelhoedje voordat de moedermelk 'opkomt' is tijd geen kans geven om te werken. Daarnaast, wanneer verkeerd gebruikt (zoals ik het vaak gebruikt zie worden), kan een tepelhoedje resulteren in een ernstige terugloop van de melkaanvoer.
Ik ben thuis uit het ziekenhuis en de baby wil niet happen en drinken aan de borst. Wat moet ik doen?
De allerbelangrijkste beïnvloedende factor of de baby wel of niet zal toehappen is dat de moeder een goede melkaanvoer opbouwt. Als de aanvoer van de moeder overvloedig is, dan zal de baby toehappen tegen de tijd dat hij vier tot acht weken oud is, wat er ook gebeurt. Wat we proberen te doen bij mijn praktijk is de baby eerder te laten happen, zodat je niet zolang hoeft te wachten. Dus, het is belangrijker om je melkproductie in stand te houden, dan om een fles te vermijden. De fles bemoeilijkt, en het is beter als je een andere methode gebruikt (zoals een cupje) als je dat kunt, maar als je voelt dat je geen keus hebt, dan doe je wat je moet doen.
- Leer de beste voedingshouding en haptechniek van een ervaren lacatatiekundige. Als de baby aanligt, pas dan compressie op de borst toe zodat de baby een stroom melk krijgt. Probeer de baby aan de borst waaraan hij de voorkeur schijnt te geven, of aan de borst waar meer melk in zit, niet aan de borst waarbij hij meer tegenstribbelt.
- Als de baby goed heeft toegehapt, zal hij beginnen met zuigen en beginnen met drinken (informeer jezelf hoe je kunt zien dat een baby echt melk uit de borst krijgt.
- Als de baby niet hapt, probeer hem dat niet te forceren om aan de borst te blijven; dat zal niet werken. Hij wordt dan of hysterisch of maakt zich slap. Haal hem van de borst en probeer het opnieuw. Het is beter om meerdere malen aan-af aan-af te gaan, dan hem in de borst te duwen terwijl hij niet goed heeft gehapt.
- Als de baby aan de borst gaat en een of twee keer zuigt, is hij niet een beetje aangelegd; hij is helemaal niet aangelegd.
- Als de baby de borst weigert, blijf er dan niet mee doorgaan tot hij boos is. Probeer tussendoor een paar seconden tot een minuut of twee te vingervoeden, en probeer het opnieuw, misschien aan de andere kant. Vingervoeden is bedoeld om een baby voor te bereiden om de borst te nemen, en niet vooral om een fles te vermijden.
- Als een baby de borst niet wil nemen, maak dan de voeding af op een manier jij het makkelijkst vindt.
- Een borstvoedingshulpset aan de borst kan helpen, maar vereist vaak een extra hand.
- Ongeveer twee weken na de geboorte geeft een verandering in je routine je baby vaak een signaal dat er ‘meer dan een manier is om dit te doen'. Als je alleen nog maar gevingervoed hebt, zal een verandering naar een cupje of een fles soms werken. Een tepelhoedje gebruiken zal vaak helpen. Als je alleen maar met de fles gevoed hebt, kan switchen naar vingervoeden werken (alleen voordat je probeert de baby de borst te geven is goed genoeg als vingervoeden te langzaam is, en eindig de voeding met een cupje of een fles).
Hoe de melkvoorraad in stand te houden en te verhogen
- Kolf je melk zo vaak als praktisch mogelijk is af, minstens acht keer per dag. Gebruik een betrouwbare pomp die beide borsten tegelijk kolft. Borstcompressie toepassen terwijl je afkolft verhoogt de effectiviteit van kolven en verhoogt de melkaanvoer (een extra hand is handig, maar veel moeders hebben hun pomp zo opgezet dat ze de slangetjes of kolfstukken niet hoeven vast te houden terwijl ze kolven en kunnen dus compressie toepassen zonder hulp).
- Als de baby op dag vier of vijf nog niet uit de borst wil drinken, begin dan met fenegriek en gezegende distel om de melkstroom te verhogen. Domperidon kan ook nuttig zijn.
- Als je een tepelhoedje moet gebruiken, gebruik er dan geen minstens tot de melkaanvoer goed op gang is (op zijn vroegst twee weken nadat de baby is geboren). Regel eerst goede praktische hulp.
Geef de moed niet op. Zelfs als jouw melk aanvoer niet genoeg is voor de behoeftes van jouw baby, gaan veel baby's toch uit de borst drinken. Zorg voor goede hulp. Doe dit niet op je eentje.
Noot van de vertaler
- [1] In Nederland is dit al geregeld door ons kraamzorg systeem. In andere landen bestaat zoiets niet en moet men zelf wat organiseren.
Lees ook
Heb je nog vragen?
Artikelgegevens
- Artikel (handout #26) When the baby refuses tot latch on. Januari 2005
- Vertaald door Anne-Marie van den Bosch
- Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt
Mijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.
