Als je pijnlijke tepels hebt, is het belangrijk om op de best mogelijke manier aan te leggen. Zelfs als de zere tepels door Candida worden veroorzaakt, kan het verbeteren van de aanlegtechniek de pijn verminderen. Bij een ideaal aangelegde baby, bedekt de baby een groter deel van de areola (bruin of donkerder deel van de borst) met zijn onderlip dan met zijn bovenlip. De neus raakt bovendien meestal de borst niet. Behalve als de moeder heel grote borsten heeft, en zelfs dan hoeven baby's die goed aangelegd zijn de borst niet met hun neus aan te raken. Het is echter niet altijd gemakkelijk de manier waarop een oudere baby toehapt te veranderen.
Beginnen met een locale behandeling (op de tepel gesmeerd)
Gentiaan Violet eenmaal per dag gebruiken gedurende vier tot zeven dagen. Als de pijn na vier dagen is verdwenen, stop dan met de Gentiaan Violet. Als het na vier dagen beter is, maar nog niet weg, ga dan tot de zevende dag door. Stop hoe dan ook na zeven dagen. Als het na vier dagen nog helemaal niet verbeterd is, stop dan met Gentiaan Violet, ga verder met onderstaande zalf en bel of mail. Gentiaan Violet is in de handel als 1% oplossing in water. Het is meestal ook opgelost in 10% alcohol, omdat Gentiaan Violet niet in zuiver water oplost. Deze hoeveelheid alcohol is te verwaarlozen, omdat de baby maar een drupje Gentiaan Violet krijgt. Er schijnen apothekers te zijn die het desgewenst in glycerine oplossen in plaats van alcohol. Je moet 2% Gentiaan Violet níet gebruiken.
Tepelzalf voor alle doeleinden
Neem 2% Mupirocinezalf (15 gram) en 0.1% Betamethasonzalf (15 gram) en voeg hieraan miconazolpoeder toe tot de uiteindelijke concentratie 2% miconazol is. Deze combinatie geeft een totale hoeveelheid van iets meer dan 30 gram. Wanneer miconazolpoeder niet beschikbaar is, kan dit vervangen worden door clotrimazolpoeder tot een uiteindelijke concentratie van 2%, maar ze bestaan allebei (de apotheker moet ze misschien bestellen, maar de meeste apothekers hebben het bijna altijd bij de hand). Ik vind clotrimazol niet zo goed als miconazol, maar ik heb daar geen bewijs voor. Het gebruik van poeder geeft een betere concentratie van het antischimmelmiddel (miconazol of clotrimazol) en de concentraties van mupirocin en betamethason blijven hoger. Soms voegen we ibuprofenpoeder toe met een uiteindelijke concentratie van 2%.
Breng de zalf na elke voeding zuinigjes aan (behalve na de voeding waarbij je Gentiaan Violet gebruikt.). Met 'zuinigjes' bedoelen we dat de tepel en areola glimmen, maar dat je geen zalf ziet. Veeg of was de zalf niet weg, ook niet als de apotheker je vraagt dit te doen. Ik gebruikte vroeger nystatinezalf of miconazolcrème (15 gram) als onderdeel van het mengsel en dat werkte goed, maar ik ben van mening dat het gebruik van miconazolpoeder, of zelfs clotrimazolpoeder, betere resultaten oplevert.
Deze zalf kan voor elke oorzaak van zere tepels gebruikt worden ('tepelzalf voor alle doeleinden'), niet alleen tegen Candida (spruw). Gebruik de zalf tot je geen pijn meer hebt en verminder het aantal keren dat je het aanbrengt dan gedurende een week of twee tot je helemaal gestopt bent. Als de pijn na een dag of drie, vier gebruik van de zalf niet vermindert, of als je het langer dan twee tot drie weken moet gebruiken om pijnvrij te blijven, zoek dan hulp of advies.
Grapefruitzaad extract [1]
Grapefruitzaad extract (geen druivenzaad extract, het actieve ingrediënt moet 'citricidal' zijn), drie of vier maal daags oraal (door de moeder) 250 mg (meestal 2 tabletten), lijkt in veel gevallen goed te werken. Als je dat liever gebruikt kun je het vloeibare extract oraal innemen, drie maal daags vijf druppels in water (maar dit is niet net zo goed werkzaam). Oraal grapefruitzaadextract kun je gebruiken voor je fluconazol probeert, in plaats van fluconazol of in geval van resistentie in combinatie met fluconazol. Zie verderop voor informatie over het gebruik van grapefruitzaad extract op de tepels.
Fluconazol
Als de pijn blijft en je weet zeker dat Candida de oorzaak is, of tenminste redelijk zeker, gebruik dan in aanvulling hierop in één keer fluconazol 400 mg, en gebruik vervolgens minstens twee weken tweemaal daags 100 mg, tot de moeder een week pijnvrij is. Blijf doorgaan met de tepelzalf en je kunt de Gentiaan Violet herhalen. Als fluconazol te duur is, dan kan in plaats daarvan een startdosis van 400 mg ketoconazol (of grapefruit zaad) gebruikt worden en vervolgens weer twee weken lang tweemaal daags 200 mg. Als de Candida resistent is, kan itraconazol in dezelfde dosis en even lang als fluconazol gebruikt worden en dit heeft resultaat gegeven, hoewel Candida eigenlijk meestal minder gevoelig is voor itraconazol dan voor fluconazol). Fluconazol is tegenwoordig kennelijk beschikbaar als generiek product (en daardoor minder duur).
Fluconazol moet niet als eerste keus behandeling gebruikt worden of als nystatine alleen niet werkt (wat meestal het geval is). Voor je fluconazol gebruikt, moet de tepelpijn stevig behandeld worden door goed aan te leggen, gentiaanviolet, 'tepelzalf voor alle doelen' en grapefruitzaad extract. Als het wordt gebruikt, moet fluconazol worden toegevoegd aan de behandeling van de tepels, nooit als enige middel. Fluconazol doet er drie of vier dagen over voor het begint te werken, maar in sommige situaties heeft het wel tien dagen geduurd voordat het begon te werken. Als je na 10 dagen gebruik van fluconazol geen énkele verlichting ondervindt, is het heel onwaarschijnlijk dat het zal werken en moet je het gebruik staken.
Voor pijn diep in de borst mag elke vier uur 400 mg ibuprofen gebruikt worden tot de eigenlijke behandeling werkt (maximale dagelijkse dosis is 2400 mg per dag).
Het gebruik van grapefruitzaad extract
Grapefruitzaad extract (het werkende ingrediënt moet 'citricidal' zijn) moet gebruikt worden in combinatie met de 'tepelzalf voor alle doeleinden'. Breng de verdunde vloeibare grapefruitzaadextract aan op de tepels, en smeer vervolgens de zalf op (altijd ná de voeding).
Gebruik de oplossing direct op de tepels. Het hoeft niet in de koelkast bewaard te worden. Je kunt het afdekken en gebruiken tot de oplossing op is.
- Meng vijf tot tien druppels heel goed in 30 ml water (bijvoorkeur, maar niet noodzakelijk, gedistilleerd).
- Gebruik een wattenstaafje om het na de voeding op beide tepels en tepelhoven aan te brengen.
- Laat enkele seconden drogen, smeer vervolgens de 'Tepelzalf voor alle doeleinden'.
- Wanneer je Gentiaan Violet gebruikt, gebruik dan na die voeding de grapefruitzaad extract niet, maar na alle andere voedingen.
- Hoort gebruikt te worden in combinatie met orale grapefruitzaad extract, hetzij tabletten, capsules of vloeibaar extract (zie boven)
- Gebruik tot de pijn is verdwenen en wen dan gedurende tenminste een week langzaam af.
- Als de pijn na twee tot drie dagen níet duidelijk afneemt, verhoog de dosis dan met vijf druppels per 30 ml water. Je kunt blijven verhogen tot je 25 druppels per 30 ml water hebt bereikt.
- Als je schilfertjes, droogheid of witheid van de huid krijgt, vervang de Tepelzalf voor alle doeleinden dan één tot drie maal per dag door vitamine E olie of pure olijfolie.
- Je kunt ook de was behandelen; voeg 15-20 druppels toe in de spoelcyclus van alle wasladingen.
Als je geen Gentiaan Violet gebruikt, kan het helpen om de baby met acidophilus [2] te behandelen door een natte vinger in acidophiluspoeder te rollen (breek een capsule open) en de baby direct voor een voeding op de vinger te laten zuigen. Gebruik dit alleen de eerste en tweede dag tweemaal daags. De moeder kan ook acidophilus innemen, drie maal daags gedurende een tot twee weken.
Noten van de vertaler
- [1] Grapefruitzaad extract is in Nederland ook bekend als citruszaad extract.
- [2] Acidophilus is een nuttige melkzuurbacterie die van nature in het spijsverteringskanaal voorkomt en maagdarminfecties tegengaat. Dezelfde bacterie komt ook in de vagina voor en beschermt vrouwen tegen schimmelinfecties als candidiasis. Acidophilus wordt dan ook een probioticum genoemd, een bacterie die de gezondheid bevordert. Onder bepaalde omstandigheden kunnen acidophilussupplementen nuttig zijn. Bij gebruik van antibiotica kan het bijvoorbeeld zinvol zijn zo'n supplement in te nemen omdat antibiotica zowel schadelijke als nuttige bacteriën doden. Acidophilussupplementen zorgen dan voor aanvulling van de nuttige darmbacteriën.
Ook vrouwen die last hebben van steeds terugkerende vaginale schimmelinfecties kunnen baat hebben bij een dergelijk supplement. Vandaar dat het hier ook voor baby's met spruw wordt gesuggereerd.
Bronvermelding
Lees ook
Bestelwijze Gentiaan Violet
Heb je nog vragen
Artikelgegevens
- Artikel (handout-C) Candida protocol. Herzien in januari 2005
- Vertaald door Heleen Hayes
- Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt