© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt
home

Borstvoeding.com - Kenniscentrum Borstvoeding, biedt een keur aan informatie over borstvoeding. Kijk hier hoe dé site voor borstvoedend Nederland en België is samengesteld en kijk hier voor een compleet overzicht van alle informatie.
Elke week plaatsen wij op zondag een nieuwe column, op woensdag een nieuwe foto en op zaterdag een nieuw lezersverhaal

home

FAQ 20: Voorbeeldbrieven aan het KDV, K&G en het Consultatiebureau

In deze FAQ geven we twee voorbeeldbrieven die te maken hebben met het broodbeleg voor kleine kindjes. Je kunt de brief aanpassen aan je eigen situatie.

Inhoudsopgave

Voorbeeldbrief aan het kinderdagverblijf, de crèche of de oppasmoederorganisatie



Betreft: broodbeleg


Geachte heer/mevrouw,

Nu onze kinderen de leeftijd bereikt hebben waarop ze ook beleg op brood mogen, zijn wij, ondergetekenden, ons gaan verdiepen in de mogelijkheden. We hebben natuurlijk ook gekeken naar de soorten broodbeleg die het kinderdagverblijf aanbiedt. Het blijkt dat de kinderdagverblijven van uw organisatie vooral smeerleverworst en smeerkaas gebruiken als broodbeleg voor de kindjes. Naar ons idee zijn deze twee soorten broodbeleg slecht voor de gezondheid van het jonge kind. Hieronder een uitleg waarom.

Smeerworst bevat:

  • veel zout;
  • veel verzadigde vetten;
  • lever (hierin zitten de afvalstoffen van het dier);
  • andere ingrediënten zijn vaak: varkensspek, varkenscollageen, eiwitten, specerijen en emulgatoren;
  • allerlei onduidelijke andere toevoegingen, zoals bijvoorbeeld slachtafval.

Kinderdiëtist Stefan Kleintjes, eigenaar van www.borstvoeding.com, schrijft:

Smeer(lever)worst

'De lever is het orgaan dat meehelpt het lichaam te ontgiften [resten van verbrandingprocessen en chemische verontreiniging]. Deels slaagt de lever daarin, en voor een deel slaat de lever de gifstoffen op [zodat ze niet meer circuleren in het bloed]. Een goed voorbeeld daarvan zijn zware metalen en PCB's [zeer giftige stof], deze worden altijd opgeslagen in de lever omdat deze stoffen niet afgebroken en niet uitgescheiden kunnen worden. Elk dier loopt rond met een vervuilde lever [de mens trouwens ook]. Smeer[lever]worst en leverpastei zijn gemaakt van lever, soms tot 30%. Meestal varkenslever. Een lever is vet, en dierlijke, harde vetten zijn slechte en ongezonde vetten. Andere ingrediënten zijn vaak: varkensspek, varkenscollageen, zout, eiwitten, specerijen en emulgatoren."
"Smeerworst zonder lever is minder slecht omdat het geen lever hoeft te bevatten. Een lever van een klein kind functioneert nog niet goed, dat gaat de lever pas echt goed doen in de loop van het tweede jaar. Anderen hanteren de leeftijd van 7 jaar. Dus: De lever van het kind functioneert nog niet 100% en het kan de schadelijke stoffen uit de smeer[lever]worst niet goed verwerken; dus wordt de lever van een baby en peuter al in een vroeg stadium vervuild met schadelijke gifstoffen uit de lever van een dier. Ik adviseer daarom dat kinderen zo laat mogelijk giftige stoffen in hun eten krijgen en dat er voor andere vormen van broodbeleg gekozen wordt.'

Smeerkaas

'Smeerkaas bevat o.a. smeltzouten (fosfaatzouten) en vaak toevoegingen zoals aroma's. Het natriumgehalte is veel hoger dan in normale kaas. Smeltzouten zijn zeer slecht voor de jonge nieren.
De bereiding van smeerkaas gaat als volg: de kazen worden schoongemaakt, de korsten verwijderd en verontreinigingen weggesneden. Het overgebleven deel wordt vermalen. Water en andere hulpstoffen, zoals smeltzouten, melkpoeder en evt. smaakgevende bestanddelen worden toegevoegd. De smeltzouten (fosfaatzouten) zorgen ervoor dat het eiwit en vet bindt met water, zodat de kaas smeerbaar of snijdbaar blijft na afkoelen. Op deze manier ontstaat een soort stabiele emulsie. Onder roeren en drukverhoging wordt het geheel verhit tot 74 graden Celsius, waarbij de kaas smelt. Omdat de temperatuur zo hoog is, is de smeltkaas meteen gepasteuriseerd. Vervolgens wordt de kaas aseptisch verpakt. Buiten de koeling is het ongeveer 1 jaar houdbaar. Na opening zijn de smeltkazen beperkt houdbaar.'

Bron:

Stefan Kleintjes, kinderdiëtist
Bijvoedingsforum, www.network54.com/Forum/382080/
Borstvoeding.com; www.borstvoeding.com

Zoals u kunt lezen bevatten smeerleverworst en smeerkaas ingrediënten die zeer slecht zijn voor een jong kind.
De volgende suggesties zijn een prima alternatief voor smeer(lever)worst en smeerkaas:

  • droog brood, gewoon uit het vuistje
  • een beetje milde olijfolie, (koudgeperste) zonnebloemolie of tarwekiemolie
  • roomboter, ongezouten en dun besmeerd.
  • (verse) groentepuree, bijv. geprakte avocado of gekookte pompoen
  • (verse) vruchtenpuree, bijv. geprakte banaan of peer
  • fruitbeleg zonder toegevoegd suiker en zonder kunstmatige zoetstoffen ("jam zonder suiker")
  • smeerbare zachte milde jonge kaas, zoals ricotta, jonge Franse geitenkaas
  • plakje jonge kaas
  • pure pindakaas zonder bijgemengde vetten en zonder zout (vanaf 9 maanden)
  • sesampasta zonder zout (tahin) (vanaf 9 maanden)
  • notenpasta zonder zout (vanaf 9 maanden)
  • pure appelstroop of perenstroop zonder toevoegingen van extra suiker e.d.
  • kwark zonder toevoegingen
  • Tartex

Voor nog meer ideeën van gezond beleg verwijzen we u graag door naar Lekker Plantaardig

Uiteraard is niet alles even haalbaar voor een kinderdagverblijf. Toch verzoeken wij u met klem om geen smeerleverworst en smeerkaas aan jonge kinderen onder de drie jaar aan te bieden en te kiezen voor een (standaard) alternatief.

Onze ervaring is wel dat de leidsters van het kinderdagverblijf zeer openstaan voor andere ideeën. Zij gaan zonder problemen mee in de keuzes van de individuele ouder. Dit willen we graag even gezegd hebben. Maar het zou fijn zijn als u uw algemene beleid zou aanpassen, zodat alle kinderen gezonde voeding aangeboden krijgen en dat ook duidelijk is waarom dit is.

Het voedselintroductieschema opgesteld door Stefan Kleintjes, voegen wij hierbij ook graag toe als eventuele leidraad voor uw protocol m.b.t. voeding voor de kinderen op het kinderdagverblijf. Ook raden wij u ter harte het boek Eten voor de kleintjes - van borst tot boterham, voor kinderen van 0 - 4 jaar van Stefan Kleintjes aan, waarin u de verantwoording en uitgebreide achtergrondinformatie vindt met betrekking tot dit schema.

Vertrouwende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en in afwachting op uw antwoord verblijven wij u met vriendelijke groet,

Bijlage:


Voorbeeldbrief aan het consultatiebureau of K&G



Geachte medewerkers van het consultatiebureau,

Bij ons vorige bezoek ontvingen wij een voedingsschema voor baby's van zeven tot twaalf maanden. Wij hebben ons verbaasd over dit menu.

Voor de lunch schrijft u brood voor besmeerd met margarine en smeerkaas, smeerworst of appelstroop. Ons lijkt dit niet gezond, zeker niet voor baby's.

Smeerworst bevat

  • veel zout;
  • veel verzadigde vetten;
  • lever (hierin zitten de afvalstoffen van het dier);
  • andere ingrediënten zijn vaak: varkensspek, varkenscollageen, eiwitten, specerijen en emulgatoren;
  • allerlei onduidelijke toevoegingen.

Hoewel het mogelijk is goede smeerleverworst van de biologische slager te kopen, zullen de meeste ouders dit niet doen. Smeerworst is vaak goedkoop en er wordt een hoop rotzooi in gestopt.

Smeerkaas bevat smeltzouten (fosfaatzouten) en vaak toevoegingen zoals aroma's. Het natriumgehalte is vaak veel hoger dan in normale kaas.

Uw consultatiebureau bevindt zich in een buurt met veel moslims uit Turkije en Marokko. Mensen uit het mediterrane gebied hebben vaker last van koemelkallergie - daarmee valt smeerkaas af. Moslims eten geen varkensvlees - daarmee valt de smeerworst af. Blijft over appelstroop - maar u schrijft "liefst geen zoet beleg".

Misschien kunt u in plaats van smeerworst en smeerkaas het volgende in overweging nemen om de kinderen te geven:

  • droog brood; baby's eten dit graag uit het handje. Naast dit brood wordt dan nog iets anders aangeboden, zoals groente of fruit.
  • brood met een beetje milde olijfolie, (koudgeperste) zonnebloemolie of tarwekiemolie;
  • brood met dun roomboter;
  • met (verse) groentepuree, bijv. geprakte avocado of gekookte pompoen;
  • met (verse) vruchtenpuree, bijv. geprakte banaan of peer;
  • met fruitbeleg zonder suiker en zonder kunstmatige zoetstoffen ("jam zonder suiker");
  • met pure appelstroop of perenstroop zonder toegevoegde suikers;
  • met pure kwark (zonder suiker of smaakje);
  • met jonge, pitloze kaas;
  • met smeerbare zachte milde jonge kaas, zoals ricotta of jonge Franse geitenkaas (vanaf 9 maanden);
  • met pure pindakaas zonder bijgemengde vetten en zonder zout (vanaf 9 maanden);
  • met sesampasta (tahin) zonder zout (vanaf 9 maanden);
  • met notenpasta zonder zout (vanaf 9 maanden).

U schrijft: 'Kleine dobbelsteentjes maken van het brood en dit in de wang doen, dan leert uw kind vanzelf kauwen.'
Het lijkt ons geen goed idee om de baby het eten op te dringen. Is dat niet vragen om voedingsproblemen? Onze baby wil graag zelf eten. Wij helpen hem daarbij, maar proppen niets in zijn mond.

Uw voedingsschema is erg gedetailleerd en 'typisch Nederlands' met om 12.00 uur belegde boterhammen en om 18.00 uur warm eten. Zo'n schema past niet bij iedereen, ook niet bij alle Nederlanders. Italianen en Fransen zijn zeer verbaasd over onze voedingsgewoonten! Meer algemene aanwijzingen, zoals in de Groeigids, lijken mij bruikbaarder. Misschien is het een goed idee om verschillende voorbeeldmenu's aan te bieden? Zelf vind ik het prettig om bij de lunch groente te eten, en ook voor een kind lijkt mij dat gezond. De avondmaaltijd, als de baby al moe is, hoeft dan minder uitgebreid.

Uw voedingsschema is verwarrend wat betreft borstvoeding. Enerzijds mag dit 'zoveel als u allebei wilt', anderzijds staan er maar drie borstvoedingen gepland, met daarbij ook opvolgmelk en yoghurt. Zolang een baby onbeperkt toegang heeft tot de borst heeft hij geen opvolgmelk en yoghurt nodig; bij voldoende borstvoeding is andere zuivel onnodig.

Een andere aanpak van de bijvoeding staat beschreven in het boek Eten voor de kleintjes - van borst tot boterham van kinderdiëtist Stefan Kleintjes, op www.borstvoeding.com en in het daaraan gelieerde bijvoedingsforum. Een voedselintroductieschema vanaf zes maanden bevindt zich daar ook.

Wij hopen dat u deze suggesties in overweging neemt en horen graag van u.

Met vriendelijke groet,

XXX en YYY
ouders van ZZZ

Samengesteld door

Foto van de week

2008-29b-a.jpg

Jajaja, deze hadden we nog niet: simultaan borstvoeding geven in het pierenbadje! Gefeliciteerd Susanne, deze pose is geweldig!

Susanne schrijft ons: dit zijn mijn vriendin, mezelf en de kinderen. Lekker even een slokkie in het pierenbadje op vakantie. Unieke momenten daar moet je een foto van maken dacht ik... Mijn vriendin met haar dochtertje Amy van dertien maanden en ikzelf met mijn zoontje Teun van zeven maanden.

Deze week niet zoveel foto's, komt vast door de vakantie! We plaatsen ditmaal alle foto's die we deze keer kregen. Omdat het de laatste keer is? Nee hoor; we plaatsen ze omdat ze stuk voor stuk weer prachtig zijn en zo mooi laten zien hoe intens de band is tussen moeder en kind en hoeveel de borstvoeding betekent voor deze moeders.

Is het echt de laatste keer? We waren het wel van plan: we doen het nu ruim een jaar, we hebben honderden foto's gekregen en op de site gezet, en we dachten dat het wel even mooi geweest was.
Toch twijfelen we. Moeten we wel echt stoppen?

Vertel ons wat jij er van vindt! Stuur je mail naar de fotoredactie: fotoredactie@borstvoeding.com met jouw argument waarom je vindt dat de foto van de week moet blijven. Of met jouw argument waarom de foto van de week wel weer even genoeg is geweest. Stuur ons dan ook de mooiste vakantiefoto!
De meest steekhoudende argumenten publiceren we, mét de foto die het meest vakantie uitbeeldt. Ergens in september!

Maar nu eerst nog een paar prachtige plaatjes. En volgende week? Kom maar kijken, want we gaan wel door met de wekelijkse verrassingen :-)

2008-29b-b.jpgBorstvoeding in het water en borstvoeding op het water! Lillian schrijft: dit is een foto van mijn dochtertje Laurine (nu zes maanden, op de foto vier maanden). Ze drinkt heerlijk aan mijn borst, terwijl we een boottochtje met de sloep door Friesland maken. Omdat het toen erg warm was heb ik haar lekker vaak aangelegd.

2008-29b-c.jpgEen mooie close-up van Jelte. Lonneke: Jullie hadden het al vaker aangekondigd, maar aankomende week is het dan zover, de (voorlopig) laatste fotogalerij. Nog nooit een foto ingestuurd, maar dit kan ik toch niet aan mij voorbij laten gaan.
Bijgevoegd zien jullie een foto, vorige week genomen, van mijn zoon Fedor-Jelte van veertien maanden.

Na een prima zwangerschap, pijnlijke KS en tranentrekkende kraamtijd, begint het grote genieten met een week of tien. De bv loopt als een trein: geen kloven, spruw, tepelhoedjes of slechte-aanhap-praktijken. Jelte is een echt natuurtalent, en in de maanden die volgen kampioen clusteren. Na een succesvolle voedselintroductie à la Rapley met zes maanden, blijft de BV een belangrijke plaats innemen in ons leven. Veel indrukken op gedaan? even bij mama aan de borst; naar gedroomd? lekker bij mama en papa in bed slapen onder het genot van een slokje. Voor het slapen gaan? bij mama aan de borst, de ogen dicht en drinken maar.
Na een jaar BV, drinkt Jelte steeds meer slokjes tussendoor maar de ochtend- en avondvoeding zijn nog steeds een goed begin c.q. afsluiting van de dag. We hopen samen nog jaren hiervan te blijven genieten.

2008-29b-d.jpgBorstvoedig in Kenia. Aafje: Iedereen heeft van Yfke genoten; ze keken hun ogen uit naar zo'n kleine mzungu (blanke), en Yfke heeft ook genoten, van de mensen en de kinderen, de aandacht, mamma altijd in de buurt (thuis werk ik vier dagen), de aapjes, het eten en zelfs het weer. Borstvoeding is daar zo gewoon dat ik niets opmerkelijks heb meegemaakt, maar zonder bv had ik de reis niet durven maken. Ik moet er niet aan denken dat ik constant had moeten opletten op voldoende schoon water bij de hand en in restaurants of de glazen wel schoon waren etc. Ik stuur je een fotootje van (slapen na) het voeden in het open (voetbal-)veld. Niemand die keek. Probeer dat in Nederland maar eens!

2008-29b-e.jpgReeblauwe ogen... Ester: Ons kleine mannetje Rico is hier ruim vijf maanden en ik voed hem met heel veel plezier. Ik moet wel toegeven dat het kolven (op het werk) nou niet echt mijn hobby is, maar als ik dan weer in die dankbare blauwe oogjes kijk als hij lekker ligt te drinken dan denk ik... ach wat nou moeite?? Ik vind het voeden heel speciaal, wij genieten met volle teugen :-)

2008-29b-f.jpgBij het droomkasteel. Iris: Hierbij een van onze mooiste vakantie foto's gemaakt op 6 juni in Frankrijk bij het kasteel Chambord in de Loire, onze eerste vakantie met zijn viertjes.
Deze foto is voor mij het bewijs dat borstvoeding echt overal kan en hoe makkelijk het is. Ik zou ook niet weten hoe ik het had moeten doen met flesjes opwarmen e.d. eigenlijk ook geen ervaring mee... ook niet bij mijn zoontje die ruim een jaar bv heeft gehad.
Nora ons tweede kindje is hier ruim zes maanden (30-11-07) en we genieten nog volop van de borstvoeding, ze drinkt sinds drie maanden volledig aan de borst, daarvoor heb ik veel gekolfd en dit langzaam afgebouwd, onder begeleiding van een lactatiekundige, omdat ze niet goed aan de borst dronk en telkens net niet genoeg aankwam. Ik ben zo blij dat het uiteindelijk gelukt is en dat ze nu alle voedingen live drinkt, ik hoop dan ook dat ze dit nog heeeel lang blijft doen.

2008-29b-g.jpgOok over de grenzen! Loes: hier zien jullie onze zoon Samory, inmiddels zes maanden en net begonnen met bijvoeding. We bieden hem stukken groente en fruit aan en hoewel hij er tot nu toe nog niet echt veel van heeft binnen gekregen, geniet hij enorm van het voelen en proeven! We wonen in Duitsland en hier is de Rapley-methode volledig onbekend. Ik krijg dan ook veel vragen en vooral ook kritiek van andere moeders, verloskundigen en kinderartsen die er nog allemaal van overtuigd zijn dat gepureerd voedsel het beste is. Dat maakt mij soms best onzeker. Gelukkig is er dan weer jullie site, die me sterkt in de overtuiging dat ik het goed doe! Hartstikke bedankt & ga zo door!

2008-29b-h.jpgBeeldende kunst, een mooie afsluiter. Judith: Hierbij stuur ik jullie trots mijn eerste boetseerwerk op. Ik zocht een manier om me lekker te kunnen ontspannen en ben dus gaan 'kleien' want dan moet je wel op de stoel blijven zitten. Omdat ik altijd enorm genoten heb van het borstvoeding geven, wilde ik er een beeldje van maken ter herinnering aan het fijne gevoel. Voor de eerste keer is het een heel aardig beeldje geworden!


Meedoen?

Woensdag fotodag! Heb jij ook zo'n prachtige foto van je kleintje? Wij kiezen elke week de allerliefste foto en plaatsen die op woensdag. Kijk hier voor meer informatie

Onder de sluier

verhaal-43-shafiya.jpgIk wist het meteen: ook dit keer zou ik er alles aan doen om mijn kleine ukkie borstvoeding te gaan geven. Dat dit dus betekende dat wanneer ik weg zou gaan, ik moest kolven of een plekje moest zoeken zodat niemand mij zou kunnen zien om borstvoeding te geven, dat nam ik maar voor lief.

Ik zelf vind het niet storend als ik een vrouw zie voeden in het openbaar. Sterker nog, ik vind het zo vreemd dat wij in Nederland het heel normaal vinden om een vrouw op een enorme poster te zien hangen in lingerie of topless te zonnen, maar voeden in het openbaar zou dan ongepast zijn of zelfs onsmakelijk? Ik als 'bedekte' moslimvrouw zou niet open en bloot voeden maar onsmakelijk zou je dit toch zeker niet kunnen noemen, iets wat het meest natuurlijk is om te doen.

De zomer begon vroeg dit jaar.
Daar zat ik heerlijk op een bankje in het zonnetje. Mijn oudste zoon speelde in het zand en had alles behalve zin om naar huis te gaan.
Moessa, pas vier maanden, lag heerlijk te slapen in de wandelwagen. Ik werd toch een beetje zenuwachtig omdat ik geen gekolfde melk bij me had, en bovendien was het al een tijdje geleden dat hij zijn laatste voeding had gehad.

Nou maar hopen dat hij nog even een slaapje zou doen en natuurlijk op dat moment Waaa Waa Waa. Hij had duidelijk trek en de tijd rekken met mijn pink was duidelijk niet meer te doen. Nee, hij wilde mamamelk. De oudste uit de zandbak halen verdrietig dat zijn zandbak avontuur vroeg tijdig wordt verstoord.
Moessa huilend in de wagen want ja die wil mamamelk, en wel nu! En ik natuurlijk zwetend thuis aankomen. Nee dat was geen optie.

Ik pakte Moessa uit de wandelwagen. Gelukkig had mijn tuniekje een laag decolleté zodat ik hup mijn voedingsbeha losmaakte. Mijn hoofddoek van lichte stof, daar kon hij mooi onder en hij dronk gulzig.

Daar zat ik in het zonnetje op een bankje met mijn ukkie tegen me aan.
Ook ik genoot op mijn manier van voeden in het openbaar.

Shafiya


Meedoen?

Zaterdag verhaaldag! Heb jij ook zo'n prachtig verhaal over je kleintje? Wij plaatsen elke zaterdag het mooiste verhaal.
Kijk hier voor meer informatie
 

Zelf eten - kindgerichte manier van bijvoeden na zes maanden

Olivier, geboren in maart 2007, is onlangs, na zes maanden uitsluitend moedermelk gedronken te hebben, begonnen met het eten van vast voedsel. Margot geeft Olivier van het begin af aan bijvoeding volgens de kindgerichte manier, ook wel de Rapley-methode genoemd. Zowel Margot als Olivier zijn er zeer enthousiast over dat Olivier zélf zijn eten ontdekt en dat hij helemaal zelf de regie in handen heeft. Margot laat ons regelmatig zien hoe Olivier zelfstandig leert eten.


 

Lang(er) borstvoeding geven; een pleidooi voor meer openheid

Vroeger was het heel vanzelfsprekend om langer dan zes maanden borstvoeding te geven. De komst van kunstvoeding zorgde ervoor dat moeders een keuze kregen: borstvoeding was niet langer noodzaak, want er was een alternatief dat je kon kopen in de winkel. Kunstvoedingsfabrikanten deden hele generaties ouders geloven dat kunstvoeding beter zou zijn dan de moedermelk. Steeds minder moeders kozen voor borstvoeding en veel kennis die voorheen van moeder op dochter werd doorgegeven, raakte vergeten.


 

Borstvoeding, de eerste dagen. Gaat het goed?

Je bent nog maar net bevallen en je hebt nog maar een paar keer je kleintje aan de borst gehad. Hoe gaat het nu verder? Doe je het goed en waar moet je nu precies op letten om te weten of je het goed doet? Loop dit lijstje eens rustig door. Heb je een vraag? Zoek een deskundige of stel je vraag op het borstvoedingsforum