Introductie
Het toepassen van een babygerichte aanpak bij het introduceren van vast voedsel vereist begrip voor wat deze aanpak zo logisch en veilig maakt. Het eerste gedeelte hieronder legt de beweegredenen en de onderliggende principes uit die deze methode om vast voedsel te introduceren ondersteunen. Het laatste gedeelte, wat je wel en niet moet doen, geeft een duidelijke opsomming van de belangrijkste punten. Het vasthouden aan deze richtlijnen zal de kans dat zowel de baby als zijn ouders plezier zullen beleven aan de overgang naar vast voedsel vergroten, en het zal helpen het welzijn van de baby veilig te stellen.
Normale, gezonde borstgevoede baby's blijken best in staat, met de juiste soort ondersteuning van hun ouders, om hun eigen introductie tot vast voedsel te bepalen. Maar ouders van baby's die preterm werden geboren (dat wil zeggen voor 37 weken zwangerschap) of die een medische conditie hebben die hun vermogen om voedsel veilig te kunnen hanteren beïnvloedt of om een verscheidenheid van voedsel te verteren, moeten advies inwinnen bij hun zorgverleners (consultatiebureau, kinderarts, kinderdiëtist) voordat ze van start gaan met deze methode om vast voedsel te introduceren. Ouders die hun baby met de fles voeden moeten ook overleggen met hun zorgverleners, vanwege redenen die hieronder worden genoemd.
|
These guidelines have been adapted by Stefan Kleintjes from the original, which were developed as a result of a small piece of research carried out by Gill Rapley as part of a Master's degree. Gill's interest in the introduction of solid foods is independent of her work for the UNICEF UK Baby Friendly Initiative.
|
Joshua, geboren op 4 juni 2004, probeert zijn eerste peer te eten als hij zes maanden is; twee maanden later wil hij zijn giraffe eten en een heel groot stuk stokbrood
Borstvoeding als basis voor zelf eten
Exclusieve borstvoeding wordt aangeraden voor de eerste zes maanden van het leven. Borstvoeding is de ideale voorbereiding op zelf eten met vast voeding. Borstgevoede baby's eten op hun eigen tempo - het is zelfs niet mogelijk om ze het anders te laten doen! Ze balanceren hun eigen inname van voedsel en vloeistof uit door te kiezen hoelang ieder voeding moet duren. Borstvoeding is in wezen zelf eten, de baby heeft de controle van het proces. En, omdat moedermelk in smaak verandert naar gelang het dieet van de moeder, bereidt borstvoeding de baby voor op andere smaken.
Het is niet duidelijk of een babygeleide aanpak op de introductie van vast voedsel geschikt is voor baby's die de fles krijgen; er is meer onderzoek nodig om dit vast te stellen, omdat flesvoeding meer door de moeder geleidt lijkt te zijn. Het is moeilijk om voorspellingen te doen over hoe flesgevoede baby's vast voedsel hanteren, dus we moeten voorzichtig zijn. Maar zolang er voorzorgen zijn genomen om een adequate vochtinname te garanderen (zie de richtlijnen onderaan dit artikel), lijkt er niets intrinsiek fout met toepassen van deze aanpak. We raden ouders van baby's die de fles krijgen (kunstvoeding) aan dat als ze deze methode willen gebruiken, dit uitgebreid te bespreken met hun zorgverleners.
De motivatie van de baby begrijpen
Deze aanpak van het introduceren van vast voedsel geeft een baby de kans om uit te vinden wat andere soorten eten te bieden hebben als een onderdeel van het ontdekken van de wereld rondom hem. Het maakt gebruik van zijn behoefte om te onderzoeken en te experimenteren en om de activiteiten van anderen na te bootsen. De baby het tempo van iedere maaltijd laten bepalen en de nadruk houden op spel en onderzoek in plaats van op eten, maakt het mogelijk om de overgang naar vast voedsel zo natuurlijk mogelijk te laten gebeuren. Dit omdat het er op lijkt dat wat baby's motiveert om deze overgang te maken, nieuwsgierigheid is en niet honger.
Er is geen reden om maaltijden te laten samenvallen met de melkvoedingen van de baby. Het benaderen van (melk)voedingen en de introductie van vast voedsel als twee aparte activiteiten zal zelfs ruimte bieden voor een meer ontspannen aanpak en maakt de ervaring plezieriger voor zowel de ouders als het kind.
Zal hij zich niet verslikken?
Veel ouders maken zich druk om het idee dat hun baby zich kan verslikken. Maar er is een goede reden om te geloven dat baby's minder risico lopen om zich te verslikken als ze zelf de controle hebben over wat er in hun mond gaat dan wanneer ze met een lepel gevoerd worden. Dit is omdat baby's niet in staat zijn om voedsel bewust naar de achterkant van hun keel te verplaatsen totdat ze hebben geleerd om te kauwen. En ze ontwikkelen de vaardigheid om te kauwen niet tot nadat ze geleerd hebben om te reiken naar dingen en ze te pakken. Dus loopt een heel jonge baby niet makkelijk gevaar omdat hij het eten om te beginnen al niet in zijn mond kan krijgen. Aan de andere kant neigt de actie die wordt gebruikt om voedsel van een lepel te zuigen ertoe om het voedsel direct naar achter in de mond te verplaatsen, wat verslikken veroorzaakt. Dit betekent dat voeden met een lepel zijn eigen potentieel heeft om tot verslikken te leiden - en maakt het geven van klonterig voedsel op een lepel extra gevaarlijk.
Het blijkt dat de algemene ontwikkeling van een baby gelijke tred houdt met zijn vaardigheid om voedsel in zijn mond te hanteren, en om het te verteren. Een baby die moeite heeft om voedsel in zijn mond te krijgen is er waarschijnlijk nog niet aan toe om het te eten. Het is belangrijk om in dit soort situaties de neiging om de baby te 'helpen' te weerstaan omdat zijn eigen ontwikkelingsmogelijkheden zijn die verzekeren dat de overgang naar vaste voeding op het juiste tempo voor hem plaats vindt. Dit proces beschermt hem ook tegen het zich verslikken op kleine stukjes voedsel, omdat hij nog niet in staat is om kleine objecten op te rapen door zijn vinger en duim te gebruiken, en hij zal niet in staat zijn om, bijvoorbeeld, een erwt of een rozijn in zijn mond te krijgen. Zodra hij in staat is dit te doen, zal hij de noodzakelijke orale vaardigheden hebben ontwikkeld om hier mee om te gaan. Voedsel voor de baby in zijn mond stoppen, gaat voorbij aan zijn natuurlijke bescherming en vergroot het risico op verslikken.
Een baby achterover kantelen of hem neer leggen om hem vast voedsel te voeren is gevaarlijk. Een baby die zelf eet moet altijd, met steun, in een rechtop positie zitten. Op deze manier, zal voedsel dat hij nog niet kan slikken, of niet wil slikken, vooruit zijn mond vallen, en niet achteruit in zijn keel.
Een babygerichte aanpak aannemen, betekent niet het negeren van alle regels van gezond verstand met betrekking tot veiligheid. Ook al is het erg onwaarschijnlijk dat een jonge baby zou slagen in het oppakken van bijvoorbeeld een pinda, ongelukken kunnen en zullen op zeldzame momenten gebeuren - onverschillig op welke manier de baby wordt gevoed. Regels van veiligheid die opgaan in andere spelsituaties moeten daarom ook tijdens het eten aangehouden worden.
Zal hij niet te vroeg beginnen met vast voedsel?
De baby's die met het onderzoek hebben meegedaan mochten beginnen toen ze vier maanden oud waren. Maar ze waren niet in staat zichzelf te voeren voordat ze zes maanden waren. Een paar van de jongere baby's pakten stukken voedsel op en brachten het in hun mond; sommige kauwden er zelfs op, maar geen een van hen slikte het door. Hun eigen ontwikkeling besloot voor hen wanneer de tijd rijp was. Een van de redenen voor dit onderzoek was om aan te tonen (gebaseerd op een theorie van zelf eten) dat baby's niet klaar zijn voor vast voedsel voordat ze zes maanden oud zijn. Het lijkt erop dat we al deze jaren besteedt hebben met het uitvinden dat zes maanden de juiste leeftijd is terwijl baby's dit altijd al wisten!
Het lijkt realistisch te voorspellen dat, als ouders er voor kiezen om baby's vanaf hun geboorte in de gelegenheid te stellen om vaste stukken voedsel op te rapen en te eten, ze dit nog steeds niet voor elkaar zullen kunnen krijgen totdat ze rond de zes maanden zijn. Het principe is hetzelfde als een pasgeboren baby op de grond leggen om te spelen: Hij wordt in de gelegenheid gesteld om te lopen maar zal dit niet doen totdat hij ongeveer een jaar is - omdat zijn eigen ontwikkeling hem stopt. Maar: alles hangt af van het feit of de baby zelf de controle houdt. Voedsel moet niet voor hem in zijn mond gestopt worden. Omdat het erg aanlokkelijk is om dit te doen, is het waarschijnlijk veiliger om te adviseren dat baby's voor zes maanden niet in de gelegenheid gesteld moeten worden om vast voedsel te eten.
Garandeer goede voeding
Baby's die zichzelf mogen voeden, neigen ernaar om een grotere variëteit van soorten voedsel te willen eten. Dit komt waarschijnlijk omdat ze meer dan alleen maar de smaak van het eten hebben om zich op te concentreren - ze ontdekken ook textuur, kleur, grootte en vorm. Daarnaast, door baby's de soorten voedsel apart te geven, of op een manier die ze in staat stelt om ze zelf te scheiden, geeft ze de kans om te leren over de keur van verschillende smaken en texturen. En ze toe te staan alles te laten liggen dat ze niet lijken te lusten, zal ze stimuleren om open te staan voor het proberen van nieuwe dingen.
Het tegenovergestelde lijkt waar voor een baby die met de lepel gevoerd wordt, vooral als de voeding gepresenteerd wordt als een puree met meerdere smaken. In deze situatie heeft de baby geen mogelijkheid om die ene smaak te weigeren die hij niet lekker vindt en hij zal er naar neigen om de hele maaltijd af te keuren. Omdat zijn ouders alleen maar kunnen raden welke soort voedsel het probleem veroorzaakt, riskeren ze meer voedsel weigering totdat ze het hebben opgespoord. Intussen leert de baby om voedsel en de variëteit ervan te wantrouwen en wat hij zal accepteren kan erg beperkt worden. Dit kan er toe leiden dat zijn complete voeding in gevaar wordt gebracht, en hij dus niet alle voedingstoffen die hij nodig heeft binnenkrijgt. Soorten voedsel apart aanbieden, maar samen op hetzelfde bord, stelt de baby in de gelegenheid om zijn eigen beslissingen te maken over het mixen van smaken.
Algemene principes over goede voeding voor kinderen gaan eveneens op voor jonge baby's die hun eigen introductie tot vast voedsel regelen. Dus, 'fast food' en voedsel met toegevoegd suiker en zout moet vermeden worden. Maar wanneer een baby eenmaal ouder is dan zes maanden dan is het niet nodig, behalve als er een familiegeschiedenis is van allergieën of een bekende of verdachte spijsverteringsaandoening, om op enige ander manier de soorten voedsel die de baby aangeboden kan krijgen te beperken. Fruit en groente zijn ideaal, met hardere soorten licht gekookt zodat ze zacht genoeg zijn om te kauwen. In het begin kan vlees het beste als een groot stuk aan geboden worden, om te onderzoeken en om op te zuigen; wanneer de baby het voor elkaar krijgt om een handvol voedsel op te rapen en los te laten, dan werkt gehakt vlees goed. Opmerking: Baby's hebben geen tanden nodig om te bijten en te kauwen, tandvlees voldoet uitstekend!
Het is niet nodig om het eten in stukjes van mondgrootte te snijden. Dit zal het zelfs moeilijk maken voor een jonge baby om het te hanteren. Een goede richtlijn voor de benodigde vorm en grootte is de grootte van de baby's vuist, met een belangrijke extra factor om in je achterhoofd te houden: jonge baby's kunnen hun vuist niet bewust openen om dingen los te laten. Dit betekent dat ze het best uit de voeten kunnen met stukken voedsel die een boogvorm hebben of een ingebouwd 'handvat', zoals de steel van een stuk broccoli. Dan kunnen ze op het stukje kauwen dat uit hun vuist steekt en de rest later laten vallen - meestal terwijl ze reiken naar het volgende interessant uitziende stukje. Gelijk opgaand met het verbeteren van hun vaardigheden, zal er minder en minder eten omlaag vallen.
Hoe zit het met drinken?
Het vetgehalte van moedermelk neemt toe tijdens een voeding. Een borstgevoede baby herkent deze verandering en gebruikt deze om zijn vloeistofinname te regelen. Als hij wat wil drinken, zal hij er toe neigen om voor een korte periode te drinken, misschien van beide borsten, terwijl als hij hongerig is, hij langer zal drinken. Dit is waarom borstgevoede baby's die mogen te drinken wanneer ze maar willen en voor zo lang ze maar willen, geen andere vloeistoffen nodig hebben, zelfs bij hoge temperaturen.
Dit principe kan door heel de periode van omschakeling naar gezinsmaaltijden blijven werken als de baby onverminderd de gelegenheid krijgt om 'op verzoek' uit de borst te drinken. Een kopje water kan bij de maaltijden aangeboden worden als onderdeel van de ontdekkingsreis, maar er is geen reden om je zorgen te maken als hij daar niet van wil drinken.
Doorgaan met voeden 'op verzoek' zal het bijkomende voordeel hebben van de baby de mogelijkheid te geven om te beslissen hoe en wanneer zijn moedermelkinname te verminderen. Terwijl hij meer eet tijdens de gedeelde maaltijden, zal hij 'vergeten' om te vragen om sommige van zijn borstvoedingen, of zal korter drinken per keer. Er is voor zijn moeder geen reden om deze beslissingen te maken.
Kunstvoeding heeft dezelfde samenstelling gedurende de hele voeding. Als een kunstgevoede baby alleen maar melk zou krijgen als zijn enige vloeistof dan zou hij het risico lopen om of niet genoeg vloeistof binnen te krijgen of teveel calorieën, of allebei. Ouders die deze methode voor het introduceren van vast voedsel toepassen bij een flesgevoede baby zouden daarom hun baby de hoeveelheid flesvoeding moeten geven die past bij de leeftijd van hun kind. Daarnaast moeten ze hun baby met regelmatige tussenpozen water aanbieden zodra hij kleine hoeveelheden vast voedsel begint te eten.
Wat je WEL en NIET moet doen bij de babygerichte introductie van vast voedsel
- WEL: Geef je baby de kans om mee te doen wanneer iemand anders in het gezin aan het eten is Je kunt hiermee beginnen tegen het einde van de zesde maand. Rond deze tijd beginnen de meeste baby's interesse te tonen in jou te observeren.
- WEL: Wees er zeker van dat je baby gesteund in een rechtop positie zit terwijl hij experimenteert met voedsel. In het begin kun je hem op je schoot zetten, met zijn gezicht naar de tafel. Zodra hij vaardigheid begint te laten zien met het oprapen van eten, zal hij bijna zeker groot genoeg zijn om met minimale support in een kinderstoel te zitten.
- WEL: Begin met het aanbieden van eten dat babyvuist groot is, liefst in een boogvorm. Geef hem zo veel mogelijk, vooropgesteld dat het geschikt voor hem is, hetzelfde soort eten dat jij eet, zodat hij zich betrokken voelt bij wat er gaande is.
- WEL: Bied verschillende soorten eten aan. Er is geen reden om je baby's ervaring met eten te beperken net zo min als je dat doet met speelgoed.
- NIET: Haast je baby niet. Laat hem het tempo bepalen van wat hij doet. In het bijzonder, laat je niet verleiden om hem te 'helpen' door dingen voor hem in zijn mond te stoppen.
- NIET: Verwacht niet dat je baby de eerste paar keer ook maar iets eet. Zodra hij heeft ontdekt dat deze nieuwe speeltjes prima smaken, zal hij beginnen te kauwen en, later, slikken.
- NIET: Verwacht niet van een jonge baby om een stukje voedsel helemaal op te eten - denk eraan dat hij de vaardigheid om eten dat in zijn vuist zit te bereiken nog niet heeft ontwikkeld.
- WEL: Probeer afgewezen soorten voedsel later opnieuw, baby's veranderen vaak van gedachten en accepteren op een later moment eten dat ze oorspronkelijk weigerden.
- NIET: Laat je baby niet alleen met zijn eten.
- NIET: Geef geen eten dat een duidelijk gevaarlijk is, zoals pinda's.
- NIET: Geef geen 'fast food' of kant-en-klaar maaltijden waaraan zout of suiker is toegevoegd.
- WEL: Geef water uit een kopje maar maak je niet druk als je baby er niet in geïnteresseerd is. Een borstgevoede baby zal waarschijnlijk voor nog een hele tijd al het drinken dat hij nodig heeft via de borst binnenkrijgen.
- WEL: Bereid je voor op rotzooi! Een schone plastic doek op de vloer onder de kinderstoel zal je tapijt beschermen en opruimen makkelijker maken. Het zal je ook in staat stellen om eten terug te geven dat is gevallen, zodat er minder verspild wordt. Je zult prettig verrast zijn door hoe snel je baby leert te eten met heel weinig troep!
- WEL: Ga er mee door je baby bij je te laten drinken wanneer hij maar wil, hoe lang hij maar wil. Weet dat zijn voedingspatroon verandert zodra hij meer van de andere soorten voedsel gaat eten.
- WEL: Als je met de fles voedt, of een familiegeschiedenis van voedselintolerantie, allergie of digestieve problemen hebt, bespreek deze methode voor de introductie van vast voedsel dan met je zorgverlener (consultatiebureau arts, kinderarts, kinderdiëtist) voordat je ermee begint.
- WEL: Geniet ervan om je kind te zien leren over eten - en zijn vaardigheden te zien ontwikkelen met zijn handen en mond tijdens dit proces!
Lees ook
Ervaringen uitwisselen?
Mijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.
