© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt
home
home

Borstvoeding.com - kenniscentrum voor borstvoeding biedt een keur aan informatie over borstvoeding. Kijk hier hoe dé site voor borstvoedend Nederland en België is samengesteld en kijk hier voor een compleet overzicht van alle informatie.
Elke week plaatsen wij op zondag een nieuwe column, op woensdag een nieuwe foto en op zaterdag een nieuw lezersverhaal

Borstvoeding en borstkanker

Katherine Dettwyler legt in dit artikel uit hoe de kans op het krijgen van borstkanker aanzienlijk vermindert als je zelf borstvoeding hebt gehad én als je ook zelf borstvoeding geeft.

Ik heb de twee literatuurreferenties over borstvoeding en borstkanker opgezocht, die ik in een e-mail noemde. Het eerste betrof een studie die bekeek of een vrouw wordt beschermd tegen borstkanker als ze haar eigen kinderen voedt [1].

In dit artikel worden vrouwen vergeleken die nooit borstvoeding hebben gegeven met vrouwen die wel borstvoeding hebben gegeven (van verschillende lengtes van duur). Als je de frequentie van borstkanker voor de menopauze voor vrouwen die nooit borstvoeding hebben gegeven op 1.00 zet, is het relatieve risico op borstkanker voor vrouwen die borstvoeding hebben gegeven:

gevoed tot 3 maanden of korter0.85
gevoed 4-12 maanden0.78
gevoed 13-24 maanden0.66
gevoed meer dan 24 maanden 0.72
gehele voedende populatie0.78

De auteurs schrijven: "Er werd een verband gelegd tussen een toenemende duur van lactatie en een statistisch significante tendens in de richting van een verminderde kans op borstkanker (P < 0.001). Langdurig voeden en op jonge leeftijd voeden werd geassocieerd met een meer substantiële reductie van het risico. Als vrouwen die niet lacteerden of die korter dan drie maanden lacteerden, dat vier tot twaalf maanden gedaan hadden, zou premenopauzale borstkanker onder vrouwen die ooit bevallen waren, verminderd kunnen worden met 11%, vergeleken bij de huidige cijfers. Als alle vrouwen met kinderen 24 maanden of langer zouden lacteren, zou de incidentie van borstkanker met bijna 25% verminderd kunnen worden. Deze vermindering zou zelfs groter zijn bij vrouwen die op jonge leeftijd voor het eerst lacteren."

Het onderzoek van Newcomb is het meest recente in een grote reeks onderzoeken waaruit blijkt dat borstvoeding geven positieve gevolgen heeft voor moeders. Er moet ook op gewezen worden dat veel vrouwen veel langer borstvoeding gaven dan de 'meer dan 24 maanden'-grens uit dit onderzoek.

Het tweede onderzoek

Het tweede onderzoek waarnaar ik verwees, bekeek of vrouwen die zelf borstvoeding gekregen hadden als ze opgroeiden beschermd waren tegen borstkanker. Aan dit onderzoek deden 1.130 vrouwen uit twee gemeentes in West New York mee. Elke tijdsduur van borstvoeding telde mee in het onderzoek, dus sommige vrouwen hadden misschien maar een week of een maand borstvoeding gekregen, terwijl anderen meerdere jaren borstvoeding kregen [2].

De resultaten gaven het volgende aan:

GezondheidsstatusRelatief risico
Premenopauzale borstkanker, geen borstvoeding1.00
Premenopauzale borstkanker na borstvoeding0.76
Postmenopauzale borstkanker, geen borstvoeding1.00
Postmenopauzale borstkanker na borstvoeding0.73

Dus zowel vóór als na de menopauze hadden vrouwen die als kind borstvoeding hadden gekregen, hoe kort ook, een 25% lagere kans om borstvoeding te ontwikkelen dan vrouwen die als zuigelingen kunstvoeding hadden gekregen.

Deze twee factoren gecombineerd: iemand die zelf borstvoeding heeft gekregen en ook zelf haar eigen kinderen voedt, zou de kans op borstkanker bijna kunnen halveren. Op dit moment wordt ongeveer 1 op de 8 vrouwen op enig moment in het leven getroffen door borstkanker. Als men deze kans tot 1 op 16 zou kunnen verminderen, zou dat de moeite waard zijn, zou ik denken. Deze onderzoeken beloven niet dat niemand borstkanker krijgt als ze borstvoeding kregen en hun eigen kinderen borstvoeding geven, ze verminderen het risico alleen met de helft. Dikke kans dat je sowieso geen borstkanker zult krijgen – zoals 7 van de 8 vrouwen. Je kunt het risico nemen, of je kunt je levenswijze aanpassen zodat je je kans vermindert.

Gestage toename van borstkanker

Het is in het licht van deze nieuwe informatie interessant om te kijken naar de gestage groei in het voorkomen van borstkanker in de laatste decennia. Laat ik mijn eigen moeder als voorbeeld nemen. Ze werd in 1920 geboren, toen vrijwel alle baby’s enkele jaren borstvoeding kregen, en haar moeder gaf haar borstvoeding. Zo kreeg ze de eerste soort bescherming. Tegen de tijd dat ze tussen eind jaren ’40 en midden jaren ’50 zelf kinderen kreeg, gaven veel moeders hun kinderen geen borstvoeding meer (alhoewel de mijne dat wel deed). Dat betekent dat er een heel cohort aan vrouwen was die als baby borstvoeding had gekregen, maar hun eigen kinderen geen borstvoeding gaf. Zo kregen ze wel de eerste soort bescherming, maar niet de tweede. Terwijl ze ouder werden, hadden ze een grotere kans om borstkanker te krijgen dan hun moeders en grootmoeders hadden gehad, omdat hun moeders en grootmoeders beide soorten bescherming hadden gehad.
Dan kom je bij mijn generatie, waarvan het merendeel in de jaren ’50 en ’60 werd geboren en als kind geen borstvoeding kreeg, en die dus de eerste soort bescherming niet gekregen had. Toen ze in de jaren ’70 en ’80 zelf kinderen gingen krijgen, gaven velen hun kinderen nog steeds geen borstvoeding en zo liepen ze de tweede manier van bescherming ook mis. Terwijl deze groep ouder wordt, loopt de groep die zelf geen borstvoeding gekregen had, en haar eigen kinderen ook niet zelf gevoed had zelfs een groter risico dan hun moeders liepen. Zou het kunnen dat de gestage erosie van deze twee beschermingsbronnen verantwoordelijk is voor de gestage groei in het voorkomen van borstkanker in de afgelopen vier decennia in de Verenigde Staten? Op het moment is dit slechts speculatie, gebaseerd op de timing van de twee processen.

Ik hoop dat ik je meer stof tot nadenken heb gegeven.

Addendum

Over het mailtje dat ik eerder stuurde, over het onderzoek van Newcomb, merkten verschillende mensen de stijging op van het risico op borstvoeding in de groep die langer dan 24 maanden borstvoeding had gegeven. Laat eens zien of ik dit kan uitleggen – ik probeerde in het vorige mailtje helder en duidelijk te zijn, en jullie weten hoe moeilijk dat voor mij is.

De verschillen tussen de groepen waren:

Nooit borstvoeding gegeven1.00 relative risk
voedden 4-12 maanden0.85
voedden 3 maanden of korter0.78
voedden 13-24 maanden0.66
voedden meer dan 24 maanden 0.72
gehele voedende populatie 0.78

De groepen 'nooit borstvoeding gegeven' en 'korter dan drie maanden' waren het grootst. De groep 'meer dan 24 maanden borstvoeding' was het kleinst. Het statistische verschil tussen de groepen was significant voor de vergelijking 'nooit borstvoeding gegeven/korter dan drie maanden', en de 'trend' loopt duidelijk omlaag, maar voor zover ik het me herinner waren de verschillen tussen de andere groepen slechts marginaal statistisch significant, of niet statistisch significant. Met andere woorden, de tendens is duidelijk dat het risico omlaag gaat bij een langere duur van het voeden, zelfs ondanks dat het risico in deze specifieke kleine groep van vrouwen die langer dan 24 maanden gevoed hadden een beetje groter was (maar niet statistisch significant groter) dan de groep die 13-24 maanden voedde. Is het zo duidelijk?

Om een daadwerkelijk onderzoek te doen, zou je borstvoeding als een continue variabele moeten beschouwen met mogelijk maandelijkse of zelfs wekelijkse stijgingen en zien hoe de cijfers veranderden, maar het is erg moeilijk om een groep vrouwen te vinden die lang voedde, die groot genoeg is. Zelf begin ik nu aan mijn 99ste maand van borstvoeding geven. Een ander probleem met deze onderzoeken is, dat het helemaal niet zo duidelijk is of het een verschil maakt of je 24 maanden één kind voedt, of dat het over 2, 3, 4, 5 of 6 kinderen verspreid is.

Bronvermelding

  • [1] Newcomb, P.A. et al. 1994. "Lactation and a reduced risk of premenopausal breast cancer." The New England Journal of Medicine 330(2):81-87.
  • Freudenheim, J. et al. 1994. "Exposure to breast milk in infancy and the risk of breast cancer." Epidemiology 5:324-331. (N.B.: epidemiologen gebruiken de term "exposure (blootstelling)" zowel voor goede als slechte factoren).

Artikelgegevens

  • Geschreven 14 augustus 1995. Bijgewerkt 16 augustus 1995
  • Vertaald door Heleen Hayes, 18 februari 2001
  • Copyright op de inhoud: 1999 Sue Ann Kendall en Katherine Dettwyler
  • © Nederlandse vertaling: 2001 Borstvoeding.com

Foto van de week

2008-19a.jpg

Wauw!! Wij dachten dat 3,5 miljoen Nederlanders op vakantie waren en we hadden eerlijk gezegd maar een paar foto's verwacht. Maar nee hoor, de mailboks stroomde over en de meest prachtige, intieme, lieve, vertederende en stoere foto's verschenen op het scherm. Geweldig, we voelen ons vereerd bij zoveel geluk aan de borst. Meiden, we zijn trots op jullie en op jullie kleintjes.

Mirjam met Rick spannen de kroon met de mooiste koninginnedagfoto. Kijk eens hoe ze straalt. Rick is nu ruim zeven maanden en krijgt al vanaf dag één borstvoeding. Mirjam: 'We genieten er beiden met volle teugen van. Waar ik in het begin flink wat schroom had om in het openbaar te voeden, maakt het me nu niet meer uit. Of het nu in de V&D is of op het voetbalveld. Deze foto is genomen op Koninginnedag in de kroeg waar mijn man en ik elkaar hebben leren kennen.'

Prachtig, dank je wel Mirjam.

In de categorie 'de jongste' scoren Sandy met Lynn. Lynn is geboren op 31 oktober 2007 om 10.32 uur na een bevalling van een uur en vijftien minuten. Ze is het derde kindje en ze heeft twee broers. Dit is Lynn's en Sandy's eerste borstvoedingsmoment!

Tweede in deze categorie is Melanie met dochter Liesl. Liesl is geboren op 9 maart 2008 en krijgt hier een uur na haar geboorte borstvoeding in de verloskamer.

En al die andere foto's... die gaan we, beloofd is beloofd, allemaal nog op de site zetten. Even geduld nog!

2008-19b.jpg
Sandy met Lynn

2008-19c.jpg
Melanie met Liesl


Meedoen?

Woensdag fotodag! Heb jij ook zo'n prachtige foto van je kleintje? Wij kiezen elke week de allerliefste foto en plaatsen die op woensdag. Kijk hier voor meer informatie

Groot borstabces

verhaal-34-ulrike.jpgMijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.

In de kraamtijd had ik een bloedende tepel en het deed erg zeer tot dikke tranen van mij tijdens het voeden van Lisanne en de kraamhulp gaf nog aan; jij wilt toch bv geven, dan moet je er maar wat voor over hebben (was als een grapje bedoeld neem ik aan?). Het was ook erg normaal dat het pijn deed zeiden ze (huisarts en verloskundige en de kraam) het mag dertig seconden zeer doen want, je tepels moeten er wennen.

Ik lag labiel in me bed natuurlijk nog van de bevalling maar met grote twijfels maar ja zij zeggen het en dan zal het zo wel zijn dacht ik nog.

Lisanne is de 13 december 2007 geboren en net voor de feestdagen had ik een bloedende tepel. De verloskundige gebeld en tepelhoedjes gehaald en dat ging wel weer even. De vrijdag na de kerstdagen heb ik de borstvoedingsstichting gebeld want, voor de tweede keer had ik bloedende tepel en er is een lactatiekundige bij ons geweest aan huis. Dezelfde dag en die heeft mee gekeken naar het aanleggen. En letterlijk na drie seconden zag zij al wat er aan de hand was; ze lag verkeerd aan. Dus al die tijd van dag één na de bevalling lag ze verkeerd aan schijnbaar en niemand heeft daar opgelet.


Meedoen?

Zaterdag verhaaldag! Heb jij ook zo'n prachtig verhaal over je kleintje? Wij plaatsen elke zaterdag het mooiste verhaal.
Kijk hier voor meer informatie
 

Zelf eten - kindgerichte manier van bijvoeden na zes maanden

Olivier, geboren in maart 2007, is onlangs, na zes maanden uitsluitend moedermelk gedronken te hebben, begonnen met het eten van vast voedsel. Margot geeft Olivier van het begin af aan bijvoeding volgens de kindgerichte manier, ook wel de Rapley-methode genoemd. Zowel Margot als Olivier zijn er zeer enthousiast over dat Olivier zélf zijn eten ontdekt en dat hij helemaal zelf de regie in handen heeft. Margot laat ons regelmatig zien hoe Olivier zelfstandig leert eten.


 

Lang(er) borstvoeding geven; een pleidooi voor meer openheid

Vroeger was het heel vanzelfsprekend om langer dan zes maanden borstvoeding te geven. De komst van kunstvoeding zorgde ervoor dat moeders een keuze kregen: borstvoeding was niet langer noodzaak, want er was een alternatief dat je kon kopen in de winkel. Kunstvoedingsfabrikanten deden hele generaties ouders geloven dat kunstvoeding beter zou zijn dan de moedermelk. Steeds minder moeders kozen voor borstvoeding en veel kennis die voorheen van moeder op dochter werd doorgegeven, raakte vergeten.


 

Borstvoeding, de eerste dagen. Gaat het goed?

Je bent nog maar net bevallen en je hebt nog maar een paar keer je kleintje aan de borst gehad. Hoe gaat het nu verder? Doe je het goed en waar moet je nu precies op letten om te weten of je het goed doet? Loop dit lijstje eens rustig door. Heb je een vraag? Zoek een deskundige of stel je vraag op het borstvoedingsforum