© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt© foto: Izaak P. Slagt
home
home

Borstvoeding.com - kenniscentrum voor borstvoeding biedt een keur aan informatie over borstvoeding. Kijk hier hoe dé site voor borstvoedend Nederland en België is samengesteld en kijk hier voor een compleet overzicht van alle informatie.
Elke week plaatsen wij op zondag een nieuwe column, op woensdag een nieuwe foto en op zaterdag een nieuw lezersverhaal

Hoe herken je een zorgverlener die niet om borstvoeding geeft?

Alle zorgverleners zeggen dat ze voor borstvoeding zijn. Maar velen zijn dat alleen als de borstvoeding goed gaat, en sommigen zelfs dan nog niet. Zodra borstvoeding, of wat dan ook in het leven van de kersverse moeder, niet perfect verloopt, wordt maar al te vaak geadviseerd te stoppen of bijvoeding te geven. Hier volgt een (nog niet eens complete) lijst met signalen waaraan je kunt zien of je zorgverlener borstvoeding inderdaad steunt, en wel voldoende om, als je problemen hebt, de moeite te nemen je te helpen borstvoeding te blijven geven.

Hoe herken je een zorgverlener die borstvoeding niet ondersteunt?

Hij of zij geeft je tijdens de zwangerschap of na de bevalling monsters kunstvoeding of informatiebrochures van kunstvoedingfabrikanten

Deze monsters en boekjes zijn verleidingen om het product te gaan gebruiken en de verspreiding ervan heet marketing. Er is geen bewijs dat de ene kunstvoeding beter is voor een gezonde baby dan de andere.
De brochures, cd's of video's die samen met monsters worden weggegeven zijn een manier om op meer of minder subtiele wijze borstvoeding te ondermijnen en kunstvoeding te verheerlijken.
Als je dit niet gelooft, ga dan eens bij jezelf na waarom de kunstvoedingfabrikanten zwaar geschut gebruiken om ervoor te zorgen dat jouw arts of ziekenhuis hun brochures en monsters uitdeelt en niet die van een andere fabrikant. Moet je je ook niet afvragen waarom de zorgverlener geen marketing verricht voor borstvoeding?

Hij of zij vertelt je dat borstvoeding en kunstvoeding eigenlijk gelijkwaardig zijn

De meeste kunstgevoede kinderen groeien gezond en veilig op en niet alle baby's die borstvoeding krijgen worden gezond en gelukkig. Maar dit betekent niet dat borstvoeding en kunstvoeding in principe gelijk zijn.
Kunstvoeding is een globale imitatie van wat we enkele jaren geleden over moedermelk wisten, wat op zich nog maar een vage benadering is van iets waar we nog maar heel weinig weten, en waardoor we voortdurend weer verrast worden. We weten bijvoorbeeld al vele jaren dat DHA en ARA belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de hersens van een baby, maar het duurde jaren eer ze het in kunstvoeding konden stoppen.

Maar dat betekent niet dat de toevoeging hiervan aan kunstvoeding het beoogde doel heeft, omdat de absorptie ervan verschillend is bij kunstvoeding en moedermelk. De vele verschillen tussen kunstvoeding en borstvoeding hebben grote gevolgen voor de gezondheid. Veel stoffen in moedermelk komen niet voor in kunstvoeding, alhoewel we al enkele jaren het belang ervan voor de baby kennen.

Het gaat hier bijvoorbeeld om antistoffen en cellen die de baby tegen infecties beschermen, groeifactoren die het immuunsysteem, de hersenes en andere organen helpen in hun ontwikkeling. Bovendien is borstvoeding geven niet hetzelfde als een fles geven, het geeft een heel andere relatie.
Als je geen borstvoeding kon geven, is dat jammer (alhoewel de problemen meestal voorkomen hadden kunnen worden), maar om vervolgens te beweren dat het onbelangrijk is, is neerbuigend en domweg verkeerd. Een baby hoeft niet noodzakelijkerwijs borstvoeding te krijgen om gelukkig, gezond en veilig op te groeien, maar het helpt wel.

Hij of zij vertelt je dat kunstvoeding van merk X het best is

Dit geeft in het algemeen aan dat je zorgverlener te veel luistert naar de vertegenwoordiger van een bepaalde fabrikant. Het kan betekenen dat zijn of haar kinderen het op dit merk kunstvoeding beter deden dan op andere merken. Het betekent dat hij of zij ongegronde vooroordelen heeft.
Hij of zij vertelt je dat het niet nodig is om de baby direct na de geboorte te voeden aan gezien je moe bent (zult zijn) en de baby meestal toch geen interesse heeft.

Het is niet noodzakelijk, maar het helpt wel enorm. Baby's kunnen drinken terwijl de moeder ligt of slaapt, hoewel de meeste moeders op zo'n moment niet willen slapen. Baby's tonen niet altijd onmiddellijk interesse voor de borst, maar dat is geen reden om hem niet de gelegenheid om te drinken te geven. Veel baby's zoeken in de eerste twee uur na de bevalling de borst en happen toe. Deze periode is het meest bepalend voor het maken van een goede start, maar als de baby van de moeder gescheiden is, kan het niet plaatsvinden.
Als je de indruk krijgt dat het wegen van de baby en het toedienen van oogdruppels en vitamine K belangrijker gevonden worden dan de start van de borstvoeding, kun je je afvragen hoeveel waarde deze zorgverleners aan borstvoeding hechten.

Hij of zij vertelt je dat tepel-speenverwarring niet bestaat en dat je snel flessen moet gaan geven om zeker te weten dat de baby de speen zal accepteren

Waarom zou je vroeg flessen moeten geven als tepel-speenverwarring niet bestaat? Beweren dat er geen bewijs is voor het bestaan van tepel-speenverwarring is het paard achter de wagen spannen. Het is de speen, de kunstmatige tepel, die door geen enkel ander zoogdier gebruikt wordt en die voor het eind van de 19e eeuw zelfs bij de mens nog niet in algemeen gebruik was, die moet aantonen dat hij geen schade aanricht. Maar van de speen is niet aangetoond dat hij de borstvoeding niet schaadt.

De zorgverlener die aanneemt dat de speen geen risico oplevert bekijkt de wereld alsof flesvoeding, en niet borstvoeding, de normale, fysiologische methode is om een baby te voeden. Het feit dat niet alle, of misschien zelfs wel de meeste baby's die flessen krijgen geen problemen hebben met borstvoeding, betekent overigens niet dat het vroege gebruik ervan bij sommige baby's geen problemen oplevert.
Het is vaak een combinatie van factoren, waarbij het gebruik van een speen er één kan zijn, waardoor de problemen ontstaan.

Hij of zij vertelt je dat je moet ophouden met het geven van borstvoeding omdat je ziek bent of je baby ziek is, omdat je medicijnen gaat gebruiken of omdat er een medische test gedaan moet worden

Er zijn soms zeldzame situaties waarbij je geen borstvoeding kunt blijven geven. Vaak nemen de zorgverleners echter alleen maar aan dat de moeder niet kan blijven voeden en vaak hebben ze het mis. De zorgverlener die borstvoeding steunt zal moeite doen om uit te vinden hoe hij het onderbreken van de borstvoeding kan vermijden (de gangbare medicijngidsen bieden niet genoeg informatie – geen enkel medicijn kan met borstvoeding volgens de gidsen omdat ze zich meer zorgen maken over hun aansprakelijkheid dan in de belangen van moeders en baby's).

Als een moeder medicijnen moet gebruiken, zal de zorgverlener een medicijn proberen te vinden waarbij de moeder niet hoeft te stoppen met borstvoeding geven. (In feite zijn er maar heel weinig medicijnen waarbij de moeder het voeden moet staken).
Het komt bijzonder zelden voor dat er slechts één medicijn is dat je bij een bepaald probleem kunt gebruiken. Als de eerste keus van de zorgverlener een medicijn is waarbij je moet stoppen met borstvoeding geven, kun je terecht bezorgd zijn of hij of zij wel heeft nagedacht over het belang van borstvoeding.

Het verrast hem of haar dat je je zes maanden oude kind nog steeds zelf voedt

Veel zorgverleners geloven dat baby's tenminste negen maanden of zelfs twaalf maanden kunstvoeding moeten krijgen (en nu de kunstvoedingfabrikanten poedermelk voor tot 18 maanden en zelfs drie jaar verkopen, zullen gezondheidswerkers binnenkort moeders aanraden drie jaar lang kunstvoeding te gebruiken), maar tegelijkertijd lijken ze te geloven dat moedermelk en borstvoeding geven onnodig en zelfs schadelijk is wanneer het langer dan zes maanden wordt gegeven.

Waarom is de nabootsing beter dan het origineel? Moet je je niet afvragen wat deze redenering betekent? Op de meeste plaatsen ter wereld is het normaal en gebruikelijk om tot de leeftijd van twee of drie jaar te voeden, hoewel het dankzij de goede marketing van kunstvoeding steeds minder voorkomt.

Hij of zij vertelt je dat borstvoeding geen voedingswaarde heeft als de baby zes maanden of ouder is

Zelfs als dit waar was, heeft het borstvoeding geven zelf nog waarde. Borstvoeding geven is, zelfs zonder de melk, een unieke interactie tussen twee mensen die van elkaar houden. Maar het is niet waar. Moedermelk blijft melk, met vet, eiwitten, calorieën, vitaminen etc., en de antilichamen en andere bestanddelen die de baby beschermen tegen infecties zijn er nog altijd, soms zelfs in grotere hoeveelheden dan toen de baby jonger was. Wie je dit vertelt, heeft zelfs geen basiskennis over borstvoeding.
Hij of zij vertelt je dat je de baby nooit aan de borst in slaap mag laten vallen.

Waarom niet? Het is prima als de baby zonder een voeding in slaap kan vallen, maar een van de voordelen van borstvoeding geven is dat je je baby als hij moe is gemakkelijk in slaap kunt helpen. Dit is juist precies wat moeders over de hele wereld al vanaf het begin van het bestaan van zoogdieren doen. Een van de grote geneugten van ouderschap is een kind dat in je armen in slaap valt, het gevoel van warmte die hij uitstraalt als hij door de slaap wordt overvallen. Het is een van de prettige dingen van het borstvoeden, zowel voor de moeder als vermoedelijk ook voor de baby, als de baby aan de borst in slaap valt.

Hij of zij vertelt je dat je niet in het ziekenhuis hoeft te blijven om je zieke kind te voeden omdat het belangrijk is dat je thuis je rust krijgt

Het is belangrijk dat je je rust krijgt, en een ziekenhuis waar ze zich voor borstvoeding inzetten zal ervoor zorgen dat je in het ziekenhuis de nodige rust kunt krijgen zodat je je baby kunt voeden. Zieke baby's hebben niet minder behoefte aan borstvoeding dan een gezonde baby, ze hebben het juist meer nodig.

Hij of zij probeert niet je te helpen als je moeilijkheden hebt met borstvoeden

De meeste problemen kunnen voorkomen worden of opgelost, en meestal is het antwoord op borstvoedingsproblemen niet het geven van kunstvoeding. Helaas weten veel zorgverleners, met name artsen en dit geldt nog meer voor kinderartsen, niet hoe te helpen. Maar er is hulp beschikbaar. Sta erop dat je die krijgt. "Je hoeft geen borstvoeding te geven om een goede moeder te zijn" is waar, maar het is niet het antwoord op een borstvoedingsprobleem.

Lees ook

Heb je nog vragen?

Artikelgegevens

  • Artikel (handout #18) How to Know a Health Professional is not Supportive of Breastfeeding. Herzien in januari 2000
  • Vertaald door Heleen Hayes
  • Deze handout mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt

Foto van de week

2008-20a.jpg

Liesbeth stuurt ons de foto van de oudste. Leuk! Dank je wel Liesbeth.

Liesbeth: Hannelys had een tijdje geleden aangegeven dat ze zou stoppen met drinken als ze vijf jaar zou worden. (Dat zei ze vorig jaar ook al, maar du leek het echt menens te zijn.) In de weken voor haar verjaardag hebben we het daar regelmatig over gehad. 'Als ik vijf ben hoef ik niet meer bij mamma te drinken' zei ze. Ze vertelde ook tegen haar zusje van 2,5: 'Morgen dan ben ik vijf en dan is het drinken alleen voor jou, Sjoukje!'
De avond voor haar verjaardag zei ze: 'Ik wil nu nog wat drinken, want morgen ben ik vijf".' Maar toen puntje bij paaltje kwam vroeg ze toch nog op de ochtend van haar verjaardag of ze nog een allerallerallerlaatste slokje mocht.

We hebben in allerlei situaties gevoed in al die jaren: op bed, op de bank, in bad, aan het strand, in de duinen, in de draagdoek, liggend in het gras, op het aanrecht, in de trein, bus en auto, het restaurant, de kerk, de speeltuin, de kinderboerderij, de peuterspeelzaal, in de winkel, tijdens de bevalling van haar zusje, samen met haar zusje, tijdens vergaderingen, achter de computer. Er was altijd een troost- of kalmeringsmiddel bij de hand of gewoon een slokje tegen de dorst.

En dan zijn er nog meer winnaars, in diverse categorieën:

Driemaal 'stoer'

2008-20b1.jpgMiranda: Thirza is hier bijna drie maanden en met een beetje hulp drinkt ons meisje, met down én een ernstige hartafwijking, uitstekend! Daarmee beloont ze haar en mijn enorme inspanning 'van de eerste twee maanden.

2008-20b2.jpgJoke: Mijn kleine man, alweer bijna negen maanden en drinkt nog lekker bij mama. Ook mijn dochter, die inmiddels bijna 3.5 is heeft 13 maanden bij mama gedronken. En dat te bedenken dat het misschien niet mogelijk was om borstvoeding te geven omdat ik een prolactinoom heb.

2008-20b3.jpgEllen: na een moeilijke start, Kasper zwom een knoop in z'n navelstreng en kwam zo even op neonatale terecht, kwam de borstvoeding thuis goed op gang. Op deze foto zien jullie hem na het drinken: hij is uitgeteld!

Eerste kindje

2008-20c.jpgJoke, 25 jaar: ons eerste kindje Hannah is op 13 april 2008 geboren. En ik geef met trots bv aan haar. Ze groeit goed en heeft amper krampjes. Slaapt snachts ook lekker door van 23.30 tot 7.00 uur!
In totaal krijgt ze zes voedingen per dag en ze is een heel tevreden en lief meisje.

Momentje van rust

2008-20d.jpgEster: hier een foto van ons meisje Merle, ze is nu ruim zestien maanden en we genieten volop van de borstvoeding. Een heerlijk rustmomentje in het leven van onze actieve dreumes!

In het openbaar

2008-20e.jpgYvonne: ik voed hier Isabel op het strand van Fuerteventura. Ze is hier zes weken.

Leukste uitspraak

2008-20f.jpgCindy: hier heb ik mijn zoontje Thorin aan de borst. Hij is vandaag exact vijf maanden en krijgt voltijds borstvoeding. We hebben een heel moeilijke start gehad maar dankzij de goede zorgen van onze vroedvrouw Stephanie is de borstvoeding gelukt. Wel met veel bloed, zweet en tranen.
Ik zeg nu steeds dat ik bv zal geven totdat het hoofd van mijn zoontje groter is dan mijn borst. Heeeeel lang dus.

Beste eters

2008-20g.jpgHanneke: buiten eten, brood en eierkoek. Tom is een hele goede eter.

2008-20g2.jpgAxel, de vader van Lente: Lente is nu zes en een halve maand en krijgt sinds kort naast de borstvoeding ook vaste voeding. Kerstomaatjes zijn favoriet!


Meedoen?

Woensdag fotodag! Heb jij ook zo'n prachtige foto van je kleintje? Wij kiezen elke week de allerliefste foto en plaatsen die op woensdag. Kijk hier voor meer informatie

Groot borstabces

verhaal-34-ulrike.jpgMijn dochter Lisanne, nu vijf maanden, die krijgt bv omdat, we met allergieën te maken hebben in de familie en het is schijnbaar ook beter bv ipv fles voor haar. We hadden een bijeenkomst gevolgd tijdens de zes maanden zwangerschap van twee uurtje en na veel lezen en ik had zo iets van daar ga ik voor. Dit ga ik doen en toen Lisanne er was heb ik aan me borsten gevoeld van; zo voelen ze aan, als er wat mee zou zijn dan weet ik het. En van dag één dat ze er was had ik al een hard plekje in me borst en ik heb het tegen iedereen gezegd huisarts, kraam- en de verloskundige maar niemand gaf er eigenlijk aandacht aan, ze zeiden alleen: niemand heeft twee dezelfde borsten en klaar was ik er mee.

In de kraamtijd had ik een bloedende tepel en het deed erg zeer tot dikke tranen van mij tijdens het voeden van Lisanne en de kraamhulp gaf nog aan; jij wilt toch bv geven, dan moet je er maar wat voor over hebben (was als een grapje bedoeld neem ik aan?). Het was ook erg normaal dat het pijn deed zeiden ze (huisarts en verloskundige en de kraam) het mag dertig seconden zeer doen want, je tepels moeten er wennen.

Ik lag labiel in me bed natuurlijk nog van de bevalling maar met grote twijfels maar ja zij zeggen het en dan zal het zo wel zijn dacht ik nog.

Lisanne is de 13 december 2007 geboren en net voor de feestdagen had ik een bloedende tepel. De verloskundige gebeld en tepelhoedjes gehaald en dat ging wel weer even. De vrijdag na de kerstdagen heb ik de borstvoedingsstichting gebeld want, voor de tweede keer had ik bloedende tepel en er is een lactatiekundige bij ons geweest aan huis. Dezelfde dag en die heeft mee gekeken naar het aanleggen. En letterlijk na drie seconden zag zij al wat er aan de hand was; ze lag verkeerd aan. Dus al die tijd van dag één na de bevalling lag ze verkeerd aan schijnbaar en niemand heeft daar opgelet.


Meedoen?

Zaterdag verhaaldag! Heb jij ook zo'n prachtig verhaal over je kleintje? Wij plaatsen elke zaterdag het mooiste verhaal.
Kijk hier voor meer informatie
 

Zelf eten - kindgerichte manier van bijvoeden na zes maanden

Olivier, geboren in maart 2007, is onlangs, na zes maanden uitsluitend moedermelk gedronken te hebben, begonnen met het eten van vast voedsel. Margot geeft Olivier van het begin af aan bijvoeding volgens de kindgerichte manier, ook wel de Rapley-methode genoemd. Zowel Margot als Olivier zijn er zeer enthousiast over dat Olivier zélf zijn eten ontdekt en dat hij helemaal zelf de regie in handen heeft. Margot laat ons regelmatig zien hoe Olivier zelfstandig leert eten.


 

Lang(er) borstvoeding geven; een pleidooi voor meer openheid

Vroeger was het heel vanzelfsprekend om langer dan zes maanden borstvoeding te geven. De komst van kunstvoeding zorgde ervoor dat moeders een keuze kregen: borstvoeding was niet langer noodzaak, want er was een alternatief dat je kon kopen in de winkel. Kunstvoedingsfabrikanten deden hele generaties ouders geloven dat kunstvoeding beter zou zijn dan de moedermelk. Steeds minder moeders kozen voor borstvoeding en veel kennis die voorheen van moeder op dochter werd doorgegeven, raakte vergeten.


 

Borstvoeding, de eerste dagen. Gaat het goed?

Je bent nog maar net bevallen en je hebt nog maar een paar keer je kleintje aan de borst gehad. Hoe gaat het nu verder? Doe je het goed en waar moet je nu precies op letten om te weten of je het goed doet? Loop dit lijstje eens rustig door. Heb je een vraag? Zoek een deskundige of stel je vraag op het borstvoedingsforum