graphico_android_promo.jpg

banner_tietzat3b.png

bannerBB2.png

banner_graphicoNL2013.jpg

banner_bvcomapp2013.jpg

Borstvoeding afbouwen: praktische tips

afbwn-7.jpgBorstvoeding geven verdient tijd en aandacht. In je kraambed en in de weken daarna leer je je kindje kennen en ga je steeds makkelijker borstvoeding geven. Je bent omringd met de zorg van deskundigen, familie en vriendinnen. Of misschien ook wel van iemand van de borstvoedingvereniging of een lactatiekundige. De echte deskundigen kunnen je vast wel goed helpen met de borstvoeding. Maar ook als je niet wilt beginnen aan borstvoeding of als je op een bepaald moment wilt, of moet stoppen, heb je advies en steun van hen nodig. In dit artikel leggen we je uit hoe je verantwoord stopt met borstvoeding geven. Pak het erbij als het nodig is.

Inhoudsopgave

Inleiding

afbwn-12.jpgKort samengevat werkt het geven van borstvoeding als volgt: door je baby aan te leggen komt er een hormoon (prolactine) vrij dat er voor zorgt dat er melk aangemaakt wordt. Vooral in het begin moet je daarom je baby vaak aanleggen om een stabiele melkproductie op gang te helpen. Na verloop van tijd hebben je borsten geen of minder hulp nodig van hormonen en regelen de aanmaak van melk zelf.
De melkproductie is dus een systeem van vraag en aanbod: hoe leger je borsten hoe meer melk er zal worden aangemaakt. Andersom werkt het precies zo, hoe voller je borsten, hoe minder melk er wordt aangemaakt. Wanneer je borsten heel vol zijn, komt een melkreducerende stof vrij in de hersenen en je lichaam zal een groot deel van de aangemaakte melk weer opnemen en afbreken.

Afbouwen, of het nu gedeeltelijk is of helemaal, gaat altijd samen met een veelheid aan emoties. Ook de moeders die er bewust voor kiezen en uit vrije wil stoppen, krijgen er mee te maken. De borstvoeding stoppen is toch een soort van niet natuurlijke handeling. Anders gezegd: het is altijd een beetje afscheid nemen van je kindje. Zonder borstvoeding is er, hoe je het wendt of keert, minder direct fysiek contact, je geeft niet meer je eigen gemaakte melk aan je baby, anderen zullen een rol krijgen in het voeden van je kindje, je ziet dat hij zelfstandiger wordt...

Dat kost tijd om er aan te wennen, het kan pijn doen, het kan je verdriet doen. Bedenk maar dat het een heel normale reactie is die veel moeders hebben; heel natuurlijk en heel logisch. Probeer deze gevoelens de ruimte te geven en praat er over met je partner en/of met een goede vriendin. Neem de tijd en doe niets overhaast.

Borstvoeding niet op gang brengen, de kraamtijd

Wanneer je besluit dat je geen borstvoeding wilt geven, is dat een besluit in je hoofd. Je lijf is nog niet op de hoogte van deze beslissing en de processen in je lijf zetten dus toch de productie van moedermelk in gang. Zodra de placenta geboren is, gaat je lichaam aan de slag. Dus ook op het moment dat je je kindje niet aanlegt of wanneer je om een verdrietige reden zoals bijvoorbeeld een ernstig ziek of overleden kindje, je je baby geen borstvoeding kunt geven, komt je lijf toch in actie. Je kunt dan last krijgen na een paar dagen van stuwing. Of misschien lekt er zelfs wat melk uit je borsten.

Wat kun je doen:

  • Stimuleer je borsten niet en leg je kindje niet aan. Als je je kindje aanlegt, stimuleer je je tepels en krijgen je hersenen een signaal om melk te maken.
  • Draag een goede stevige beha die niet knelt. Je krijgt nog wel eens de tip je borsten op te binden. Dit kan een verstopte melkkanaaltje veroorzaken en dat vergroot het risico op een borstontsteking.
  • Gebruik salie. Zet er thee van of neem Salvia tinctuur (drie maal daags 10-15 druppels). Dat remt de productie van moedermelk.
  • Neem pijnstilling: dat mag en het kan prettig zijn om de pijn van eventuele stuwing te verlichten.
  • Gebruik witte koolbladeren. Doe gekneusde koolbladeren in je beha. Gekneusde koolbladeren hebben een vochtafdrijvende werking en ook een remmende werking op je melkproductie.
  • Gebruik koude kompressen. Knip een paar maandverbanden doormidden of een luier. Maak ze nat en leg ze in het vriesvak. Doe er een doekje tussen om je huid te beschermen en doe ze in je beha als ze echt koud zijn.
  • Blijf normaal drinken. Soms krijg je het advies om minder te drinken. Dit heeft geen effect op de aanmaak van melk en je voelt je waarschijnlijk minder goed omdat je vocht tekort komt en dorst hebt. Blijf gewoon drinken naar behoefte.
  • Gebruik het homeopatisch medicijn Phytolacca decandra D6.
  • Eventueel gebruik je speciale lactatieremmers. Deze zorgen ervoor dat het hormoon prolactine (tijdelijk) niet meer wordt aangemaakt. Dit hormoon is verantwoordelijk voor de aanmaak van moedermelk. De effectiviteit van deze middelen staat niet vast en ze kunnen hevige bijwerkingen hebben. Zodoende schrijven maar weinig huisartsen zo'n middel voor. Het middel Dostinex heeft dan de voorkeur,omdat de bijwerkingen minder heftig zijn.

afbwn-5.jpgIn het uiterste geval kun je eenmalig leegkolven. Doe dit pas als alle andere maatregelen niet effectief zijn. Zorg er dan voor dat je borsten goed warm zijn. Neem bijvoorbeeld een lekkere warme douche vooraf. Kolf zonodig een aantal dagen achtereen steeds als de stuwing op zijn sterkst is. Maar probeer het kolven toch ook af te bouwen. Dit kun je doen door steeds wat minder lang te kolven of pas te kolven als je stuwing voelt en dan alleen om de ergste spanning weg te kolven.

Tijdsplanning

Als je je kindje niet aan de borst legt ben je meestal na een paar dagen van de stuwing af en is je melkproductie niet goed op gang gekomen. Wel kun je soms een drupje melk verliezen.

Borstvoeding afbouwen in de loop van de eerste maand

Je borsten zijn begonnen met de productie van moedermelk en je hebt waarschijnlijk je kindje aan de borst gehad of afgekolfd. Als je in de eerste maand wilt stoppen moet je daar rustig de tijd voor nemen om ernstige stuwing te voorkomen en het risico op een borstontsteking te verkleinen. Er zijn een aantal manieren om te stoppen:

  • Je blijft je kindje aan de borst voeden waarbij je langzaam een voeding per keer vallen en deze vervangt door een kunstvoeding. Of als je het niet meer ziet zitten je baby aan de borst te hebben, maar je wilt toch rustig afbouwen, kun je gaan kolven en voedingen laten vallen en voedingen vervangen voor kunstvoeding.
  • Veel vrouwen laten dan het eerst een voeding vallen die niet zo lekker loopt of die ze om praktische redenen liever niet meer geven omdat ze even de deur uit willen bijvoorbeeld. Je borsten kunnen na het overslaan van zo'n voeding vol en gestuwd gaan aanvoelen. Zolang het niet te ernstig is en je geen pijn ervaart hoef je niets te doen. Een beetje stuwing is juist goed want dat remt de productie. Soms, als het pijnlijk is, kan het beter zijn de spanning er nog even af te kolven. Kolf tot je borst weer redelijk soepel aanvoelt.

    Wanneer je geen stuwing meer hebt, laat je een volgende voeding vallen. Kies een voeding die niet direct volgt op diegene die je al hebt laten vallen. Heb je bijvoorbeeld de ochtendvoeding laten vallen, neem dan nu een middagvoeding, zodat er in ieder geval nog een voeding tussen zit en je borsten geen uren 'stilstand' hoeven overleven.

    Er staat ongeveer een week voor het afbouwen van één voeding. Soms kan het sneller, soms heb je meer tijd nodig. Luister naar je lichaam, ga niet sneller dan goed voelt en let op signalen als rode en/of harde plekken, stuwing e.d.

  • Je gaat moedermelk kolven, maar je kolft niet langer voor de opbrengst voor je kindje, maar puur voor het afbouwen. Je kolft alleen nog als je stuwing hebt. Je kunt de melk wel aan je kindje geven, maar je productie zal snel teruglopen en je moet kunstvoeding geven als vervanging.
  • afbwn-2.jpgWanneer je het geen groot probleem vindt, of het juist graag wilt, dat je kindje snel overschakelt op kunstvoeding, neem je kindje dan niet langer volledig aan de borst, maar bouw al kolvend af. De melk die je kolft kun je uiteraard wel aan je kindje geven in combinatie met kunstvoeding, maar doordat het afbouwen best hard kan gaan, geef je in verhouding veel kunstvoeding.
    Wat je gaat doen is: alleen kolven op het moment dat je lijf aangeeft dat het nodig is, dus bij signalen van stuwing. Op dat moment kolf je je borst slechts gedeeltelijk leeg, voor het comfort (de spanning eraf) en niet voor de opbrengst. De tijd tussen kolfbeurten zal steeds groter worden en uiteindelijk kun je helemaal stoppen.
    Deze methode lijkt iets sneller dan de vorige. Hij heeft als nadeel dat je kindje erg plotseling over moet op bijna volledige kunstvoeding. Jijzelf kunt ook een daling in hormonen verwachten, waardoor je je enigszins labiel kunt voelen.

  • Steeds kleinere hoeveelheden kolven (aantal ml)
  • Bij deze methode ga je door met alle voedingen kolven, maar je stopt steeds wat eerder. Wanneer je eerst stopte wanneer je ongeveer 150 ml opbrengt had, stop je nu bij bijvoorbeeld 120 ml, vervolgens 90 ml. enzovoorts. Neem steeds een aantal dagen de tijd en luister goed naar je lichaam: bij ernstige stuwing en rode of harde plekken altijd toch goed leegkolven en rustiger aan doen.

  • Steeds minder lang kolven (tijd)
  • Wanneer je gewend bent om vijftien minuten dubbelzijdig te kolven haal je daar steeds wat minuutjes vanaf. Neem de tijd en luister goed naar je lichaam. De eerste dagen bijvoorbeeld twaalf minuten, vervolgens acht, daarna vijf... enzovoort.

Opmerkingen

  • Het is normaal dat je na een week weer volle borsten hebt, zolang het niet ernstig wordt en je geen harde plekken of schijven hebt is dit normaal en hoef je niets te doen.
  • Zelfs maanden na het stoppen, kun je melk lekken, dit is ook heel normaal
  • De anticonceptiepil kan soms de productie remmen. Neem een pil die oestrogeen bevat.
  • Het kruid salie werkt ook goed om de productie te verminderen. Je kunt een aantal keer per dag een kop thee van het kruid drinken; zie bij Borstvoeding afbouwen in de loop van de eerste maand voor meer informatie.

Tijdsplanning

Afhankelijk van welke methode, of combinatie van methoden je kiest, kan het afbouwen sneller of langzamer gaan. Per af te bouwen voeding staat ongeveer een week. Bij de een gaat dit wat sneller dan bij de ander. Belangrijk is wel er bewust de tijd voor te nemen. Het is heel begrijpelijk dat als je eenmaal hebt besloten te stoppen je ook snel van het borstvoeden af wilt zijn. Bij veel vrouwen die snel willen afbouwen komt er echter een punt van terugval, zoals pijnlijke stuwing of een beginnende borstontsteking. Dit is niet handig omdat je dan tijdelijk toch een goede doorstroom moet creëren door vaak aan te leggen en te kolven, totdat de ontsteking weer weg is. Hiermee stimuleer je dan weer de productie. En dat is net niet wat je wilde.

Hulpmiddel

afbwn-14.jpgOok nu kun je er voor kiezen zogenaamde lactatieremmers te slikken. Echter na de eerste maand hebben deze middelen geen zin meer. Het slikken van een anticonceptiepil (neem dan niet de allerlichtste) kan juist wel wat helpen. Lactatieremmers hebben doorgaans best pittige bijwerkingen en sommige huisartsen schrijven ze daarom niet altijd voor.
Een natuurlijk middel wat goed helpt om je productie af te remmen is saliethee. Het is een goedkoop en vrij verkrijgbaar middel waar je zelf thee van kunt maken. Een paar kopjes, 125 - 250 cc per dag geeft het meeste effect.

Salie remt de borstvoeding, maar niet bij iedereen evenveel. Als je Salie inzet bij stoppen dan neem je paar kopjes per dag, een paar dagen achter elkaar. Dan neem je geen saliethee meer en kijk je wat er gebeurt. Zonodig een keer herhalen.

Bij overproductie voorzichtiger zijn, dus niet gelijk drie koppen per dag. Eén kopje, volgende dag weer eentje. Dagje pauze en indien nodig weer eens proberen. Stoppen bij voldoende resultaat. Verder maatregelen nemen zoals beschreven in Hyperlactatie bij borstvoeding.

Salie niet gebruiken bij zwangerschap. Er is een kans op miskraam. Dus ook niet gebruiken bij (kans op) zwangerschap. En als je epilepsie hebt voorzichtig zijn.

Borstvoeding afbouwen omdat het moet [trauma, kindje overleden]

Er zijn situaties dat afbouwen moet en dat je geen keuze hebt. Je kan betrokken zijn geraakt bij een ernstig ongeluk, je kunt zelf erg ziek worden, je kindje kan een ongeluk hebben gehad en niet meer kunnen drinken, of, nog veel erger, je kindje is overleden.

Nood breekt wet en soms móet je dus stoppen. Kies dan uit een van de hierboven genoemde methodes om af te bouwen. Kies een manier die bij je past en waar je je prettig bij voelt. Als het snel moet, kijk dan bij Borstvoeding afbouwen in de loop van de eerste maand.

Wanneer je kindje overlijdt en je wereld stilstaat, wil je je misschien niet bezighouden met het afbouwen van borstvoeding. Sommige vrouwen zijn juist blij dat ze het innige contact met hun baby hebben ervaren en willen bewust afbouwen, maar beslist heel rustig. Het is belangrijk dat je je er van bewust bent dat het niet eenvoudig is en dat je helemaal overhoop bent van alle emoties. Misschien ga je op een soort automatische piloot te werk. Later, in de maanden en jaren die zullen volgen, kom je dan aan het verwerken toe.

Je kunt ook door het afbouwen licht depressieve gevoelens krijgen. Logisch want het was zeker niet jouw keuze om af te bouwen. Het heeft ook te maken met het hormoon prolactine dat verhoogd in je bloed was toen je borstvoeding gaf. Nu je stopt, wordt het prolactinegehalte lager en daar kun je wat depressief van worden.

Overlijden bij geboorte

Als je kindje dood geboren wordt of overlijdt tijdens de geboorte is dat superverdrietig. Er is geen enkele escape en je hebt er mee te dealen. Het idiote is dan bovendien dat je lijf toch de processen in gang zet en moedermelk gaat maken. Natuurlijk staat je hoofd wel ergens anders naar, maar toch moet je iets doen om de borstvoeding te stoppen in dit stadium.
Kijk verder bij Borstvoeding niet op gang brengen, de kraamtijd.

Het is ook mogelijk dat je al een ouder kindje aan de borst hebt en dat zijn jongere broertje of zusje dood geboren wordt of overlijdt. In dat geval zal de oudste de hernieuwde productie eenvoudig kunnen wegdrinken en je kunnen helpen je productie weer te normaliseren.

Tijdelijk stoppen vanwege operatie, medicijngebruik, of bestraling

afbwn-3.jpgAls je tijdelijk van je kindje gescheiden wordt, kun je er voor kiezen af te kolven, zodat jullie het borstvoeden weer op kunnen pakken als jullie weer samen zijn. In dat geval ga je tijdelijk afkolven om te voorkomen dat je stuwing krijgt en natuurlijk om je productie op peil te houden.

Kijk hier voor bewaartips en opwarmtips van moedermelk.

Als je gescheiden bent van je baby

Kolf op momenten dat je kindje bij je zou drinken. Maar misschien kan je kindje ook langskomen om live te drinken. Ben je een langere tijd weg, langer dan enkele dagen, kolf dan net wat vaker (als je dat ziet zitten). Een kolf namelijk haalt altijd net wat minder melk uit je borsten dan je baby. Je productie kan daarom een klein dipje krijgen als je alle voedingen, door de scheiding met je kindje, moet afkolven. Kan je niet vaker kolven, dan is er geen man overboord en kunnen jullie de draad weer oppikken op het moment dat je terug bent. Je kindje zal dan wel een korte periode (enkele dagen) de tijd nodig hebben om je productie op te krikken door veel aan de borst te drinken. Een mooi moment om te knuffelen en bij te slapen. Blijf lekker in bed en laat je verwennen!

Mocht je kindje de borst weigeren doordat je lange tijd bent weggeweest en het veel aan de fles is geweest, wanhoop niet. Geef je kindje de tijd en probeer hem weer rustig aan jou en je borsten te laten wennen. Ga, als dat kan, samen in bad of onder de douche. Ga veel en regelmatig bloot bij elkaar liggen onder een warme deken. Of bied je kindje de borst aan als hij slaapt, hij zal dan reflexmatig happen en drinken.

Je kindje kan tijdens periode van scheiding gewoon jouw melk drinken.

Medicijngebruik of bestraling dat niet verenigbaar is met borstvoeding.

afbwn-10.jpgAls er sprake van is dat je medicijnen moet gebruiken die onverenigbaar lijken met borstvoeding, ga dan op zoek naar de juiste informatie. Er zijn bijna geen medicijnen die niet samen gaan met borstvoeding! En anders is er wellicht een alternatief voor je.

Kijk eerst bij de informatie over medicijnen en borstvoeding op deze site. Of klop aan bij een van de borstvoedingorganisaties: VBN of LLL.
Je kunt ook bij lactatiekundigen die vermeld worden bij het Kenniscentrum Borstvoeding een medicijnconsult aanvragen.

Blijkt er geen alternatief en heb je dus te maken met medicijnen die zo heftig zijn dat ze echt niet verenigbaar zijn met borstvoeding, en je hoeft slechts korte tijd deze medicijnen te gebruiken, kolf dan je melk af en gooi het weg.
Nadat je gestopt bent met deze zware medicatie kun je weer gaan voeden. Zie hierboven bij 'Als je gescheiden bent van je baby' voor praktische tips.

Wat geef je je baby te drinken in deze korte periode?

  • Jouw ingevroren moedermelk.
  • Donormelk; zie MoedermelkNetwerk.
  • Kunstmatige zuigelingenvoeding; in overleg met cb.
  • Koemelk, in het geval je kindje ouder is dan negen maanden.

Hoe geef je je baby deze melkvoeding wanneer je tijdelijk geen borstvoeding kunt geven?

  • Kopje (koffiekopje o.i.d.)
  • Tuitbeker
  • Vingervoeden
  • Cupje (zacht vervormbaar bekertje)
  • Flesje (alleen als je kindje ouder is dan zes weken)
  • Bordje of kommetje, voor pap bijvoorbeeld

Gedeeltelijk afbouwen bijvoorbeeld in verband met werken

Soms hoef je niet volledig af te bouwen, maar heb je de behoefte een aantal voedingen te laten vallen. Veel vrouwen blijven bijvoorbeeld een ochtend en een avondvoeding geven op het moment dat ze gaan werken. Omdat je borsten de eerste maanden veel stimulatie nodig hebben om voldoende melk aan te maken, is het de eerste maanden lastig om dit te doen. Maar na een maand of vier lukt het sommige vrouwen wel, vooral als zij dan op de dagen dat ze niet werken hun kind weer volledig borstvoeding geven. Sommige moeders lukt het om op de dagen dat ze werken kunstvoeding te geven en de overige dagen volledige borstvoeding. Meestal lukt dit alleen maar als je parttime werkt.

afbwn-4.jpgWanneer je een aantal voedingen wilt laten vallen, begin je met één voeding te laten vallen. Als dit goed gaat, en je hebt slechts matige stuwing en geen harde plekken of schijven in je borst, kun je een volgende voeding laten vallen.
Sommige baby's gaan in deze periode wat 'bijdrinken'. Op het moment dat je thuis komt willen ze heel graag bij je drinken; in dit geval komt er dan een voeding bij!

Het kan er ongeveer zo uitzien:

  • 7.00 uur borstvoeding
  • 10.00 uur fles
  • 14.00 uur fles
  • 17.00 uur borst
  • 20.00 uur borst
  • 23.00 uur borst
  • 04.00 uur borst

Volledig afbouwen vanaf zes maanden tot een jaar

afbwn-11.jpgTijdens deze periode leren kindje kennis maken met vast voedsel en in de loop van de maanden wordt vaste voeding steeds belangrijker. Tot één jaar mag de verhouding nog zijn: 75% moedermelk en 25% bijvoeding.
In eerste instantie is borstvoeding dus hoofdvoeding maar wanneer je na de zesde maand wilt afbouwen vervang je de moedermelk geleidelijk door een kunstvoeding. De introductie van vaste voeding verandert niet: die blijft hetzelfde, of je nu borstvoeding of kunstvoeding geeft.

De borstvoeding afbouwen gaat dus geleidelijk: je kiest één voeding die je niet meer wilt geven en je geeft je kind op dat tijdstip een flesje met kunstvoeding van 100 of 150 ml. Je zult misschien wat stuwing krijgen, maar een beetje stuwing heb je nodig om je productie te minderen. Loopt het soepel, dan kun je een volgende borstvoeding vervangen. Je gaat hier mee door tot je geen borstvoeding meer geeft en je kind de voorgeschreven hoeveelheid kunstvoeding drinkt. Net als al eerder beschreven: als je ernstige stuwing krijgt, kolf je een beetje spanning van je borsten. Meestal is dit nodig bij de voeding die je als laatste laat vallen.

afbwn-15.jpgIn de periode tot negen maanden kies je hoe dan ook voor een gangbare kunstvoeding. Nummer 1 is goed, nummer 2 mag ook.
Is je kindje ouder dan negen maanden, dan kan je er ook voor kiezen om één voeding te vervangen door bijvoorbeeld een kopje volle yoghurt. Maar ga je meer voedingen vervangen, dan vervang je die weer door een kunstvoeding.
Het maakt niet uit welk merk. Hou je aan de voorschriften en geef je baby nooit meer dan voorgeschreven wordt. Doe ook niet een extra schepje poedermelk in het flesje! Van die extra calorieën word je kind alleen maar onnodig dik, met alle risico's voor overgewicht op latere leeftijd.

Sommige baby's hebben moeite met het accepteren van kunstvoeding. Soms werkt het dan goed om een tijdje kunstmatige zuigelingenvoeding te mengen met afgekolfde moedermelk. Voor informatie over het introduceren van vaste voeding kijk je hier.

Wanneer je baby de fles weigert kun je proberen een gewone beker aan te bieden of een tuitbeker -al dan niet met antileksysteem-, net wat voor jouw kindje het beste werkt. Hardnekkige weigeraars eten vaak wel graag voeding met een hoog vochtgehalte, zoals watermeloen, pap e.d.

Afbouwen bij een kindje ouder dan een jaar

Het afbouwen na een jaar zal voor de een soepel verlopen, voor de ander is het lastiger om afscheid te nemen van het drinken aan de borst. Jijzelf kunt het ook moeilijk vinden. Soms wil je zelf misschien liefst doorvoeden, maar wordt de druk vanuit omgeving te groot en besluit je te stoppen.

Softere methodes

  • geleidelijk meer vaste voeding geven
  • uitstellen van een voeding aan de borst
  • borstvoeding niet geven bij honger of trek, maar juist vast voedsel geven
  • borstvoedingsmomenten verplaatsen naar de ochtend en/of avond
  • afleiden als je kindje aangeeft te willen drinken; lees een boekje, kijk een filmpje, doen een spelletje
  • ander drinken geven als je kindje dorst heeft
  • overleggen met je kindje
  • borstvoeding niet aanbieden,maar ook niet weigeren;dit werkt doordat het op die manier geen machtstrijd wordt
  • alleen voeden in herkenbare situaties; alleen binnenshuis of in de auto voor het uitstappen
  • alleen nog maar thuis voeden
  • beloningsbord; kies een kleine beloning en werk in kleine stapjes naar grotere beloning als borstvoeding is afgebouwd.

Hardere methodes

  • zelf weggaan voor een aantal dagen of een week
  • je kindje uit logeren doen
  • 's nachts niet meer naar je kindje gaan als hij wakker wordt; laat de vader of een ander dat dan doen

Wanneer hoef je niet te stoppen

  • Als je medicijnen moet slikken en je arts schrijft je een medicijn voor wat naar zijn/haar mening niet verenigbaar is met borstvoeding, maar jij wilt toch borstvoeding blijven geven. Zoek zelf uit of dit klopt. Kijk eerst bij de informatie over medicijnen en borstvoeding op deze site. Of klop aan bij een van de borstvoedingorganisaties: VBN of LLL. Je kunt ook bij lactatiekundigen die vermeld worden bij het Kenniscentrum Borstvoeding een medicijnconsult aanvragen.
  • Als je baby tanden krijgt. Ook baby's met tanden kunnen perfect aan de borst drinken. De zuigtechniek is ingesteld op het gebruik van de kaken en niet op het gebruik van tandvlees en dus tanden. Soms gaat een baby je uit verveling of het ongemak van het krijgen van tandjes bijten, maar dit kun je dikwijls zien aankomen zodat je dit kunt voorkomen.
  • Als je zelf ziek bent. Slechts in enkele gevallen is het noodzakelijk dat je dan stopt met voeden. Wanneer je zelf ziek bent en je baby verblijft in jouw buurt, geef je hem juist die antistoffen tegen de betreffende ziekte mee met de borstvoeding.
  • Als je baby ziek is. Ook wanneer je baby ziek is geef je hem een goede afweer mee met de borstvoeding.
  • Bij een borstontsteking. Juist nu moet je niet stoppen want dan wordt de borstontsteking alleen maar erger. Kijk bij Verstopte melkkanaaltjes en borstontsteking.
  • Als je opnieuw zwanger bent. Je kunt, als je dat wilt natuurlijk, door gaan met voeden. Sommige kindjes blijven door drinken, anderen stoppen nu vanzelf omdat de productie terugloopt of omdat ze de nieuwe smaak niet meer lekker vinden.
  • Als je graag wilt dat je baby gaat doorslapen. Geen borstvoeding geven is geen garantie op een kind dat de hele nacht doorslaapt.
  • Als je één borst hebt om te voeden.

Meer hulp bij het afbouwen/stoppen