banner_bvcom.jpgbanner_webshop.jpgbanner_graphico_nederlands.jpgbanner_bvcomapp.jpgbanner_bmbbv1.pngbannerlivredme2.png
Ollekebollekes en borstvoeding

olle-1.jpgEr is een lief klein kinderversje dat als volgt gaat: 'Ollekebolleke remisolleke, ollekebolleke knol!' Het is een 'onzintekst', waarbij de vuisten van minstens twee mensen (waarvan bij voorkeur één een jong kind) worden gestapeld en zo een toren bouwen… en bij 'knol' stort de toren in! Het is een grapje, een stoeierig spelletje, waarin wordt gebouwd en samengewerkt en gelachen en aangeraakt.
Om iets daarvan te vangen, zal ik de komende tijd met regelmaat een ollekebolleke schrijven waarin borstvoeding het thema is. Het zijn kleine bijdragen aan de speelsheid van de ouderrol en het contact houden met het kind in ons.

Het 'ollekebolleke' is een dichtvorm, die in 1974 door Drs. P. werd geïntroduceerd in het Nederlands taalgebied.
Drs. P. is iemand die houdt van absurditeit. Wie kent niet zijn Trojka-lied…? 'Dat is pech! Omsk is een mooie stad, maar net iets te ver weg', want gedurende de route hebben de moeder en haar vier kinderen hun leven moeten offeren om de hongerige wolven op afstand te houden. Eén passagier is er nog overgebleven: de vader. Met de stad in zicht, maakt hij een vreugdesprong; hij verliest zijn evenwicht en vormt het laatste wolvenmaal.

Wat een kolder bij elkaar… maar grappig! Dat is ook wat een ollekebolleke in zich hoort te dragen: een vleug bizarre humor, de ene keer wat prominenter aanwezig dan de andere.
De regels voor het schrijven van een Ollekebolleke zijn streng en daarom is het voor de schrijver een kwestie van puzzelen en zoeken naar de juiste woorden, de kern van zijn boodschap.

Lijkt dat trouwens ook niet op het geven van borstvoeding en het grootbrengen van kinderen? Je weet wel ongeveer hoe het eruit moet komen te zien, maar hoe vul je de details in? Hoe vind je de juiste klemtoon? Hoe krijg je alles rond binnen de beperkte ruimte in je schema? Hoe zorg je ervoor dat de keuzes die je maakt, een beetje met elkaar rijmen?
Dichten is woordkunst. Het betekent ook 'verdichten', zoeken naar een compacte manier om uit te drukken wat je bedoelt. Voor een optimaal resultaat geldt het motto: 'Kill your darlings'. Dat wat je dierbaar was, omdat het op je pad was gekomen en bij je was gaan horen, moet je loslaten om je einddoel op een mooiere manier te bereiken.
Het is zoeken en schaven, tasten en twijfelen, proeven en uitspugen, kauwen en slikken, verteren, verzadigen, ver-groeien met je (geestes)kind.

Een gedicht kan onderdeel zijn van een cyclus en het kan op zichzelf staan. Het kan een strakke, heel herkenbare vorm hebben, maar kan ook ongrijpbaar zijn, ondoorgrondelijk, aan alle verwachtingen onttrokken. Het geeft lang niet altijd prijs wat er in ligt opgesloten en slechts de zoeker zal tot de kern komen. Pas bij herlezing wordt de inhoud een open boek.

Een ollekebolleke voldoet aan de volgende strenge eisen
  • Het is een puntdicht (de tekst is humoristisch en heeft een pointe).
  • Het bestaat uit twee strofen van elk vier versregels.
  • Het metrum is de dactylus: drie lettergrepen, waarvan de eerste beklemtoond is (heffing) en de volgende twee onbeklemtoond (daling). Elke regel kent twee dactyli, behalve de regels 4 en 8, waarin de laatste twee onbeklemtoonde lettergrepen wegvallen. In de laatste twee regels van elke strofe mogen de dactyli, naar gelang dat de inhoud ten goede komt, vrijelijk over de versregel verdeeld worden.

Gerelateerde artikelen