banner_bvcom.jpgbanner_webshop.jpgbanner_graphico_nederlands.jpgbanner_vbtb20173.bmp bannerlivredme2.png
Raynauds, vasospasmen en borstvoeding [2]

Vaatkramp en het Syndroom van Raynaud ontstaan door het plotseling samentrekken van de spiertjes in de bloedvatwand. Door deze vaatkrampen vernauwt het bloedvat en raakt de bloedstroom belemmerd. Je ziet het vooral op uiteinden van ledematen. De verschijnselen komen vooral voor in een reactie op het plotseling dalen van de temperatuur.
Het Syndroom van Raynaud is onder andere zichtbaar in de vingers. Bijvoorbeeld, als iemand naar buiten gaat uit een warm huis op een koude dag. De vingers kleuren dan wit en bij gebrek aan bloedtoevoer naar de vingertoppen doet dit pijn. Raynauds komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en kan geassocieerd worden met auto-immuunziektes zoals Reumatoïde Artritis.

Vaatkramp

In dit artikel beschrijven we beide situaties met het begrip 'vaatkramp'.

Vaatkramp kan ook voorkomen in de tepels. Het komt trouwens vaker voor dan in het algemeen wordt aangenomen. Het kan voorkomen in combinatie met andere oorzaken van pijnlijke tepels en is waarschijnlijk een resultaat van een beschadiging. Het kan ook voorkomen als enige klacht, dus niet in combinatie met andere klachten over pijnlijke tepels.

Vaatkramp komt vooral voor als het voeden voorbij is, als de baby net van de borst af is. Aannemelijk is dat de lucht buiten de baby's mond kouder is dan in de baby's mond. Als de baby de borst los laat heeft de tepel zijn normale kleur, maar snel, binnen een paar minuten of zelfs secondes, kleurt de tepel wit.
Dit komt waarschijnlijk ook door het opdrogen van de tepel. Moeders beschrijven het, over het algemeen, als een brandende pijn. Nadat de tepel enige tijd wit is, kan deze weer terug veranderen naar de normale kleur omdat er weer bloed naar de tepel toe stroomt. De moeder merkt dan een kloppende pijn.

Dat de tepel verandert van kleur is geen reden tot zorg, maar dat het pijn doet is wel zorgelijk. Interessant is dat sommige moeders geen pijn hebben tijdens de vaatkramp en andere moeders wel!

Dit komt waarschijnlijk ook door het opdrogen van de tepel. Moeders beschrijven het, over het algemeen, als een brandende pijn wanneer de tepel wit wordt. Nadat de tepel enige tijd wit is, kan de tepel weer terug veranderen naar de normale kleur als er weer bloed naar de tepel toestroomt. De moeder merkt dan een kloppende pijn. De tepel gaat heen en weer tussen verkleuringen en soorten van pijn voor een paar minuten of zelfs tot twee uur lang. Soms, heeft de moeder niet eens door dat haar tepel wit wordt maar ziet hem alleen veranderen van roze naar rood tot paars en weer terug naar roze.

Bijna altijd, als de tepel herstellende is van de werkelijke oorzaak van de pijn, en er was ook sprake van vaatkramp, herstelt ook de pijn van de vaatkramp. In dit geval is het behandelen van de daadwerkelijke oorzaak van de pijn, zoals het verbeteren van het aanleggen, of het behandelen van Candida, het eerste dat gedaan moet worden.

Bij sommige moeders ontstaat de vaatkramp al gedurende de zwangerschap. Als de pijn mild is, is er geen reden om te behandelen en is geruststelling het enige wat nodig is. Echter, het is wel de moeite waard om de pijn te behandelen als het te stressvol voor de moeder is en speciaal als de pijn tijdens het voeden niet vermindert. Een ernstige beperking van de bloedstroom naar de tepel vertraagt bovendien het herstel als er genezing van de tepel nodig is.

Behandeling van vaatkramp en Syndroom van Raynauds

  • Vaststellen en behandelen van de daadwerkelijke oorzaak van de pijn, zoals niet goed aanleggen en/of Candida.
  • Stop met het laten drogen aan de lucht van de tepel. Als de baby de borst los laat, de tepel onmiddellijk bedekken met een warme hand en de beha er gelijk overheen doen. Na het douchen, zorg je dat je borsten in zijn geheel bedekt zijn voor je uit de douchecabine stapt. Je tepels blijven dan warm en de koude lucht kan ze niet bereiken.
  • De tepelzalf van Dr. Jack Newman kan ook helpen tegen pijnlijke tepels. Met name als er ibuprofenpoeder doorheen gemixt is.
  • Verwarm olijfolie tussen je vingers en masseer deze zachtjes op je tepel tijdens de brandende pijn. Het kan wat verlichting geven. Het is belangrijk dat je de olie goed in masseert op je tepel en dat je het er niet alleen maar op smeert.
  • Er zijn nog geen onderzoeken bekend of vitamine B6 daadwerkelijk werkt, maar er zijn genoeg ervaringsverhalen die bewijzen dat het werkt. Het is veilig en het kan geen kwaad. Het beste is om vitamine B6 niet op zich zelf staand in te nemen maar als een onderdeel van een B complex wat ook Niacine bevat. Het hangt af van de samenstelling van het B complex maar de hoeveelheid vitamine B6 zou ongeveer 100 mg, twee maal daags, voor in elk geval een paar weken moeten zijn. In Nederland adviseren we 150-200 mg de eerste vier dagen, daarna 25 mg per dag.
  • Je continueert deze dosis tot je een paar weken pijnvrij bent. Je kunt het zo nodig herhalen. Als je ongeveer twee weken pijnvrij bent, bouw dan de B6 geleidelijk af. Als de B6 niet binnen een week werkt dan zal het waarschijnlijk helemaal niet gaan werken.
  • Warme droge kompressen kunnen de vaatkramp effectief en het helpt bij pijn. Even liggen na het voeden met een verwarmd kompres tegen je borst voor een paar minuten of langer helpt enorm. Het geeft je bovendien de kans om te rusten en dat kan ook helpen om met de pijn om te gaan
  • Magnesium supplementen met extra calcium, twee theelepels 300 mg magnesium/200mg calcium (gluconate) twee keer per dag innemen helpt. Of neem apart twee maal daags 300 mg magnesium en 200 mg calcium in.
  • Naast het verbeteren van het aanleggen, waarschijnlijk net zo effectief als al het bovenstaande, is het masseren van de borstspier die zich bevind onder het sleutelbeen en boven de borst: na het voeden of bij het begin van de tepel- of borstpijn.
  • Deze massage doe je krachtig en ferm op je borstkast en niet op de borst zelf. Je kunt ook masseren onder je borst of in je oksel, maar deze massage moet je zachtjes doen.

Als dat niet genoeg is

Nifedipine wordt gebruikt bij hoge bloeddruk. Een 30 mg tablet van de langzaam vrijgevende formule eenmaal daags, neemt vaak de pijn van de vaatkramp weg. Na twee weken kun je stoppen met de medicatie. Als de pijn terugkomt, dat is gemiddeld bij tien procent van de moeders, herstarten. Na twee weken, stoppen met de medicatie. Als de pijn weer terugkomt, dat komt voor bij een klein aantal gevallen, opnieuw herstarten. Geen enkele moeder waar ik me bewust van ben, hebben meer dan drie keer de twee weken durende kuur gedaan. Bijwerkingen komen bijna niet voor, alleen hoofdpijn kan voorkomen. Nifedipine is uitsluitend verkrijgbaar op recept. De dosering kan worden verhoogd als één tablet niet volstaat. De Nifedipine behandeling kan samen worden gedaan met alle behandelingen uit de bovenstaande lijst.
We raden je af nitroglycerine pasta te gebruiken. Je kunt er ernstige hoofdpijn van krijgen en het werkt in de helft van de gevallen niet.

Lees ook

Heb je nog vragen? Lees dan ook

Artikelgegevens

  • Hand-out #Vasospasm and Raynaud's Phenomenon © 2009. Vertaling © 2011
  • Vertaling: Danielle Mitchell, Lisette Veldjesgraaf, Grietje Elsien de Jong-Taekema
  • (Eind)redactie: Gonneke van Veldhuizen-Staas, Karin Dunning, Stefan Kleintjes
  • Deze hand-out mag zonder verdere toestemming gekopieerd en verspreid worden, op voorwaarde dat hij in geen geval gebruikt wordt in enige context die de WHO-code op de marketing van vervangingsmiddelen van moedermelk schendt én dat tevens wordt voldaan aan de criteria gesteld in copyright
  • Written and revised (under other names): Jack Newman, MD, FRCPC, IBCLC © 1995-2005
  • Revised: Jack Newman MD, FRCPC, IBCLC and Edith Kernerman, IBCLC, © 2008, 2009

Copyright

© Kenniscentrum Borstvoeding | Borstvoeding.com | Op dit artikel rust copyright

Gerelateerde artikelen

meer info