banner_bvcom.jpgbanner_webshop.jpgbanner_graphico_nederlands.jpgbanner_bvcomapp.jpgbanner_borstbaan.jpgbanner_tietzat.jpg
Hoe interpreteer ik de WHO-groeistandaard?

kindjeadborst-6.jpg

De groeicurves die in Nederland op CB's en door kinderartsen worden gebruikt, zijn gebaseerd op de gegevens van landelijke groeionderzoeken die regelmatig in opdracht van de Nederlandse overheid, worden uitgevoerd door TNO. Vroeger sponsorde de kunstvoedingsindustrie deze onderzoeken openlijk. Hoe dat nu is, is onduidelijk.
De WHO gaat er van uit dat moedermelk de normale en optimale voeding is voor baby's en jonge kinderen. En daarom worden de groeipatronen van borstgevoede kinderen als het normale, standaard groeipatroon van mensenkinderen gezien. In dit artikel vind je informatie over hoe je deze nieuwe WHO-groeistandaarden interpreteert.

Dit is belangrijke informatie!
Lees het aandachtig door voordat je de online groeicurve met de WHO-groeistandaarden gebruikt.

Inhoudsopgave

Kunstvoeding
Aanpassingen en verwachtingspatroon
Lichamelijke ontwikkeling
Nieuwe standaard groeicurves van de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO)
Groeigegevens van je eigen kind
Zo interpreteer je de curve
Algemene opmerkingen
Bij twijfel...
Lees ook

Kunstvoeding

De Nederlandse groeicurves zijn gebaseerd op de groeigegevens van Nederlandse kinderen. Kinderen dus die weinig borstvoeding kregen en die voornamelijk met kunstvoeding werden en worden gevoed. Velen van hen worden ook al op vier maanden met vaste voeding bijgevoed. Deze kinderen groeien harder en volgens een ander patroon dan kinderen die in de eerste zes maanden uitsluitend de borst krijgen en dan kinderen die tot twee jaar of langer mede aan de borst zichzelf voeden. Lees meer hierover in deze artikelen:

Aanpassingen en verwachtingspatroon

De Nederlandse overheid past de groeicurves regelmatig aan. Nieuwe generaties Nederlanders worden gemiddeld langer en zwaarder dan de vorige. Met de publicatie van nieuwe, naar boven gestelde groeicurves, wordt van de volgende generatie kinderen verwacht dat zij aan deze nieuwe, en dus hogere, norm voldoen. Dat geeft te denken: de eisen ten aanzien van de groei worden opgeschroefd en ouders worden ongemerkt onder druk gezet om hun kinderen meer eten te geven opdat hun kind aan de nieuwe norm zal voldoen.

Daarbij komt dat borstkinderen een ander groeipatroon volgen dan hun flesgevoede collegae. Zij kennen geen kunstvoedingsgroeispurt. Bij het meten en wegen van de groei van zuigelingen leidt dit fenomeen onnodig vaak tot onrust en conflicten. Ook krijgen moeders die borstvoeding geven nog steeds te vaak de verkeerde voedingsadviezen zoals: 'geef er maar een flesje bij' of 'u moet starten met bijvoeding zoals groenten en fruit' wanneer het kind nog maar vier of vijf maanden is.

Lichamelijke ontwikkeling



Erfelijkheid, voeding en omgeving zijn bepalend voor de lichamelijke ontwikkeling van een mensenkind. Lichamelijke en geestelijke afwijkingen kunnen de groei beïnvloeden. Voor een optimale groei is een optimale voeding [moedermelk] en een goede gezondheid noodzakelijk.

De verschillende organen van een pasgeboren baby groeien niet allemaal even snel. De pasgeborene heeft slechts een vierde herseninhoud vergeleken met die van een volwassene. En op de leeftijd van één jaar zijn de hersenen gegroeid tot driekwart ten opzichte van een volwassene. De voortplantingsorganen daarentegen groeien snel in de periode vlak na de geboorte, dan weer jaren amper. Pas in de puberteit zullen ze sterk veranderen. Het darmstelsel en de nieren hebben nog een heel jaar nodig om zich te ontwikkelen en pas tegen het einde van het eerste jaar zou je kunnen zeggen dat ze rijp zijn.

Nieuwe standaard groeicurves van de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO)



De WHO heeft begin 2006 nieuwe curven gepubliceerd. Ruim 8000 kinderen, verspreid over de hele wereld, werden gevolgd en hun groeigegevens werden genoteerd. Deze kinderen kregen uitsluitend borstvoeding in de eerste zes maanden. Daarna kregen zij borstvoeding tot en/of na de periode van twee jaar en bijvoeding volgens de norm die de WHO daarvoor ontwikkeld heeft.

De WHO gaat ervan uit dat moedermelk de normale en optimale voeding is voor baby's en jonge kinderen. Het groeipatroon van borstgevoede kinderen wordt daarom als het normale groeipatroon van mensenkinderen gezien, de standaard dus voor onze soort.
Of anders gezegd: met deze nieuwe WHO normen voor de groei van kinderen is het nu mogelijk om te laten zien hoe alle kinderen zouden moeten groeien.
Onafhankelijk van of ze nou borstvoeding of kunstvoeding krijgen.

De vorm van de groeicurve van borstkinderen is anders dan die van kunstgevoede kinderen, met name gedurende de eerste zes maanden.

Groeigegevens van je eigen kind

In de online groeicurve op deze site vind je de curves die de nieuwe standaard weergegeven die de WHO ontwikkelde. Krijgt jouw kindje volledig borstvoeding in de eerste zes maanden en daarna borstvoeding en bijvoeding of krijgt je kind kunstvoeding? Het is altijd reëel dat je de groeigegevens van je kind vergelijkt met de WHO-standaard groeicurven. Zo kun je beoordelen of jouw kindje zich wat betreft zijn groei goed ontwikkelt.
Geef je je kind kunstvoeding? Ook dan is het zinvol om de groeigegevens van je kind in te voeren op de online groeicurve en om de groei in lengte en de ontwikkeling van het gewicht te volgen aan de hand van de WHO-standaard.

Zo interpreteer je de curve

Een groeicurve is een bepaalde vloeiende lijn die de gewichts- en de lengtetoename weergeeft. Ontwikkelt jouw baby zich goed, dan zal de groeicurve van jouw kind ook een vloeiende lijn zijn. Een klein kind begint laag en blijft vaak laag. Een groot kind begint hoger en blijft vaak hoger. Kleine kinderen hebben vaak kleinere, niet zulke forse ouders. Grotere kinderen hebben vaak wat forsere ouders.
Heb je de meetgegevens van jouw kind ingevoerd dan is zijn of haar groeicurve zichtbaar en kun je deze vergelijken met de reeds ingetekende lijntjes in de grafiek. Zorg er voor dat je altijd een lengte ingevuld hebt bij de geboortedatum. Is je kind toen niet gemeten, voer dan een fictieve lengte in. Doe je dit niet, dan ligt de lengtecurve niet 'in lijn' met de gewichtscurve en dan krijg je een vertekend beeld van de groei van je kind.

Er zijn zeven grijze lijntjes te zien. Deze lijnen zijn de zogenaamde 'percentielen'.
De groeicurve-online van het Kenniscentrum Borstvoeding maakt gebruik van deze percentielen van de WHO.

Algemene opmerkingen

Een normaal gezond kind, dat goed groeit, groeit in een vloeiende lijn: zowel qua gewicht als qua lengte! Gaat het lijntje van je kind sterk of juist geleidelijk meer omhoog of sterk of juist geleidelijk meer naar beneden: trek dan aan de bel. Meld je bij je deskundige zoals een lactatiekundige of een kinderdiëtist.
Vaak zien we dat borstkinderen in de eerste maanden sterk omhoog klimmen en dan rond de vierde, vijfde maand weer minder sterk groeien.



Als gevolg van een allergie, tandjes die doorkomen, ziekte na een inenting of een kinderziekte of wanneer de borstvoeding niet goed loopt, kan het zomaar zijn dat je kindje dus minder melk drinkt dan voorheen, dat de voeding niet goed wordt verteerd en dat je kind dus minder groeit dan je gewend bent of dan de bedoeling is. Dit is meestal tijdelijk en niet fout. Bespreek dit op het CB of bij K&G. Bij een vermoeden van allergie moet er naar de voeding gekeken worden. Consulteer hiervoor een kinderdiëtist of kinderarts. Bij een tandje of een tijdelijk kinderziekte is het verstandig om de bijvoeding -als je die al geeft- wat te minderen en de borstvoeding te vermeerderen door je kindje vaker de borst aan te bieden. Consulteer eventueel een lactatiekundige in Nederland , een lactatiekundige in België of een kinderdiëtist. Is de ziekte voorbij of de allergie ontdekt, dan komt meestal de eetlust weer terug en neemt ook de groei weer toe.

Maar er zijn nog andere factoren die je kunt meenemen om te beoordelen of je kind een gezonde groei en ontwikkeling doormaakt. Heeft hij voldoende plasluiers, is hij alert en actief, ontwikkelt hij zich goed? Als dit allemaal in orde is, is een iets afwijkende groei dan de standaard meestal geen probleem. Belangrijk is wel, dat de hoofdomtrek van je baby regelmatig toeneemt. Zijn er op de curve van de hoofdomtrek afwijkingen te zien, in welke richting dan ook, dan kun je beter voor een onderzoek naar je kinderarts gaan. Misschien werd er een keer niet goed gemeten omdat je baby erg actief was en is er dus helemaal niets aan de hand, maar misschien is bijkomend onderzoek noodzakelijk.

Hou in de gaten dat

Kinderen kunnen van dag tot dag een sterk wisselende activiteit vertonen. Het gevolg daarvan is dat zij ook een sterk wisselende behoefte aan energie hebben. Daar komt bij dat de eetlust van een kind wordt bepaald door zijn groei en door zijn activiteit. Daarom kan een kind de ene dag meer en de andere dag minder behoefte hebben en dus [veel] meer of juist [veel] minder eten. Dat is niet verontrustend maar normaal. Je hoeft dan ook niet onmiddellijk in te grijpen.



In de loop van het eerste jaar daalt de groeisnelheid geleidelijk, daarom vlakt de groeicurve af. Op een gegeven moment, zo ongeveer vanaf de peuterleeftijd, daalt de groeisnelheid sterk. Peuters zullen dan relatief minder gaan eten. Ook dat is normaal. Ten eerste groeien ze nu dus veel minder hard en ten tweede lukt het met het verteren van de vaste voeding plots veel beter. Ze gaan veel efficiënter met de voeding om, dus hebben ze minder ervan nodig. Dit kan je overigens ook heel goed aan de luiers zien. Het voedsel is nu veel meer verteerd en niet meer zo herkenbaar.

Wanneer het groeilijntje van jouw kind meer omhoog gaat dan de voorbeeldlijntjes, kan het zijn dat je kind te veel eet. Krijgt hij uitsluitend borstvoeding, dan hoef je niets te doen. Met borstvoeding kan je kind zich normaal niet overeten, tenzij hij erg vaak en veel bij je drinkt omdat hij de borst als pijnstiller gebruikt. Vaak willen drinken is op zich uiteraard niet slecht, maar soms kan een samenloop van omstandigheden ervoor zorgen, dat je in een vicieuze cirkel terecht komt en dat je baby toch meer drinkt dan goed voor hem is. Ben je bezorgd hierover, neem dan contact op met een lactatiekundige. Deze mensen zijn ervaren en kunnen je helpen uit te zoeken of er iets aan de hand is en hoe je een mogelijk probleem kunt oplossen.



Is je kind ouder dan zes maanden en krijgt hij bijvoeding naast de borstvoeding, dan krijgt hij van sommige dingen misschien toch te veel. Kijk daar eens naar, misschien eet hij ongemerkt toch veel koezuivelproducten, grote stukken vlees of een te vette voeding. Wil je meer weten over gezonde voeding voor kinderen van 0 – 4 jaar, lees dan Eten voor de Kleintjes - kleintjes van 0 - 4 jaar leren zelf eten

Bij twijfel...

Twijfel je over de ontwikkeling, toename of afname van gewicht en lengte van je kind? Oriënteer je bij 'Lees ook' [zie hieronder]. En schakel bijtijds een lactatiekundige of een borstvoedingvriendelijke dietist in.

Lees ook

Copyright

© Kenniscentrum Borstvoeding | Kleintjesconsult | Op dit artikel rust copyright

*Laatste versie juli 2016

Gerelateerde artikelen